پس از مرگ، چه بلایی بر سر حساب‌های کاربری‌مان می‌آید؟

حساب‌های-کاربری-پس-از-مرگ-اشخاص

باتوجه‌به پیشرفت تکنولوژی، این سؤال خیلی بیشتر ذهن ما را درگیر می‌کند: «پس ‌از مرگ چه بلایی بر سر حساب‌های کاربری‌مان می‌آید؟ اطلاعات و داده‌های ما چه می‌شود؟» شاید این موضوع خیلی عجیب به نظر برسد؛ اما درهرصورت به یکی از دغدغه‌های تازۀ فعالان در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است چرا که روبه‌رو شدن با جملۀ «صاحب این اکانت مرده است.» ترسناک و عجیب است!

چند روز پیش یکی از دوستانم در توییترش پرسیده بود:

وقتی کسی می‌میره، چه بلایی سر اکانت‌های شبکه‌های اجتماعیش میاد؟ اصولاً توییتر و فیس‌بوک و… چه رویه‌ای برای اکانتی دارن که صاحبش فوت کرده؟

باتوجه‌به این سؤال محمد، تصمیم گرفتم گشتی بزنم و ببینم سیاست‌های برخی از شرکت‌های بزرگ فناوری و شبکه‌های اجتماعی در‌این‌باره چیست.

جالب است که بدانید شرکت‌هایی هستند که در قسمت تنظیمات حساب کاربری خود به تمهیداتی اندیشیده‌اند تا کاربرها بتوانند بعد از مرگ هم برای حساب کاربری خود برنامه‌ریزی داشته باشند. شاید فکرکردن به این موضوع چندان خوشایند به نظر نیاید، اما به‌هرحال شما یک روز خواهید مرد و دستتان از قلمروی دنیای آنلاین هم کوتاه خواهد شد.

دعوای دادگاه آلمانی با فیسبوک!

تصویر Annette Gabriel، سخنگوی دادگاه در برلین

در سال ۲۰۱۲، زمانی که یک دختر ۱۵سالۀ آلمانی بر اثر تصادف با مترو کشته شد، پدر و مادر غمگینش در حساب‌های کاربری دخترشان در شبکه‌های اجتماعی به‌دنبال پاسخ این سؤال‌ها بودند که آیا این اتفاق تنها یک حادثه بوده یا از روی عمد (خودکشی) صورت گرفته است؟ چه مسائلی در زندگی مجازی دخترشان روی داده و این مسائل چه تأثیری بر او به‌جا گذاشته‌اند؟ پدر و مادر این دختر هنوز به اطلاعات آنلاین فرزندشان دسترسی پیدا نکرده‌اند؛ زیرا مالک تمامی این اطلاعات فرزند آن‌ها بوده و والدینش در این خصوص هیچ حقی نداشته‌اند!

دادگاه برلین، در ابتدا به نفع تقاضای والدین رأی داد و نتیجه گرفت که محتواهای حساب فیس‌بوک دختر، بخشی از میراث اوست. اما بعد از منتشرشدن این خبر، یک دادگاه تجدیدنظر به نفع گروه اینترنتی ایالات‌متحده تصریح کرد: «دادن دسترسی به پدر و مادر این دختر ۱۵ساله، ممکن است حریم خصوصی اون دختر رو به خطر بندازه» و از انجام این کار ممانعت کرد.

ازآنجاکه فیس‌بوک با اعتماد زیادی در آلمان روبه‌روست، ممانعت از این کار قابل پیش‌بینی بود.

دعوای «پگی بوش» با اپل!

فیس‌بوک تنها شبکۀ اجتماعی نیست که درخصوص این موضوع بر موضع خود پافشاری می‌کند. در سال ۲۰۱۶ بر سر موضوعی مشابه، پای اپل به تیتر روزنامه‌ها باز شد؛ زنی به نام «پگی بوش» که همسرش را از دست داده بود، از اپل خواست رمز عبور آی‌پدی را که مشترکاً با همسرش از آن استفاده می‌کردند، به او بدهند؛ اما اپل از این کار خودداری کرد. پس‌ از آن پگی بوش در یک کانال رادیویی کانادایی مسئله را برای شنوندگان بازگو کرد و درنهایت اپل از موضع قبلی خود کوتاه آمد و رمز عبور را به وی ارائه کرد. اپل دلیل خودداری از ارائۀ رمز عبور را محافظت از اطلاعات کاربران دانسته و در‌دست‌داشتن دستگاه، شمارۀ سریال و گواهی فوت را دلیل کافی برای دسترسی به دستگاه نمی‌داند!

تصویر پگی بوش در کنار همسرش (دیوید بوش)

دونا بوش (دختر پگی) در این رابطه می‌گوید:

من به تیم کوک (Tim Cook)، رئیس اپل، نامه‌ای نوشتم و به او گفتم این کارشان مضحک است. من فقط می‌خواهم برای مادرم در این آیپد یک اپلیکیشن نصب کنم و دلیلی نمی‌بینم که پایم به دادگاه باز شود. پس از آن روابط عمومی اپل با من تماس گرفت و گفت که سیاست حفظ حریم شخصی این شرکت این اجازه را به ما نمی‌دهد. قوانین قضایی وراثت در دنیای دیجیتال زمینه‌ای نسبتاً نوپاست. امروزه شرکت‌ها باید عواقب تصمیمشان را در نظر بگیرند؛ چون تصمیمات آن‌ها به‌صورت عرف جامعه در خواهد آمد. قوانین قضایی نیز در این زمینه چندان مشخص نیست.

تلاش برای حل مسئله

البته باید بگویم که شرکت‌های فناوری هم در این زمینه دست روی دست نگذاشته و به‌دنبال یافتن راه‌حلی برای این مسائل هستند. بسیاری از شرکت‌های فناوری دارای فرایند Inactive Account Manager (مدیریت حساب کاربری غیرفعال) یا فرایند وراثت هستند؛ اما ممکن است این داده‌ها به اقوام یا دوستان کاربر به ارث نرسد.

گوگل

سرویس Inactive Account Manager گوگل همان چیزی است که طرف‌داران فیلم‌های جاسوسی قدیمی و تریلرهای روان‌شناسانه، آن را به‌عنوان «تغییر وضعیت به حالت مرده» تلقی می‌کنند. از‌این‌رو چنانچه تا مدت‌زمان X که خودتان تعیین کنید، وارد حساب گوگل خود نشوید؛ سرورهای گوگل به‌طور خودکار داده‌های مدنظر شما را با افراد انتخابی شما به اشتراک می‌گذارند.

سیستم گوگل در مقایسه با سرویس‌های دیگر بسیار قدرتمندتر است؛ اما این مسئله باعث ساده‌ترشدن روند وراثت داده‌ها نمی‌شود. حساب‌های کاربری گوگل شامل سرویس‌های متعددی ازجمله جیمیل، گوگل پلاس، گوگل درایو، دستگاه‌های اندرویدی و… است که هر کدام از آن‌ها نیازمند توجه خاص هستند. گوگل به‌جای اینکه منتظر درخواست نزدیکان فرد برای دسترسی به حساب کاربری بماند، ورود فرد به حساب کاربری، استفاده از جیمیل، ورود به دستگاه‌های اندرویدی و… را زیر نظر می‌گیرد. اگر حساب کاربری کسی برای مدت طولانی غیرفعال بماند، ایمیلی حاوی متنی که کاربر از قبل، هنگام ثبت‌نام تعیین کرده، به ایمیل‌های از‌پیش‌تعیین‌شده می‌فرستد و به آن‌ها اطلاع می‌دهد.

فیسبوک

زمانی که کاربری فوت می‌کند، اگر از قبل در تنظیمات حساب کاربری فیس‌بوکش اسم یا اسامی کسانی که می‌خواهد بعد از فوتش به حساب کاربریش دسترسی داشته باشند ذکر کرده باشد، فیس‌بوک با یک تماس ساده اطلاعات لازم را برای افراد ارسال می‌کند. اما اگر اسم کسی را ذکر نکرده باشد، اعضای خانوادۀ درجه یک متوفی با ارسال گواهی فوتش برای فیس‌بوک و همراه‌داشتن مجوزی برای انجام این اقدام، این اجازه را به فیس‌بوک می‌دهند که اطلاعات حساب کاربری فرد فوت‌شده را برایشان ارسال کند. در غیر این صورت حساب کاربری او به‌عنوان یادبود باز خواهد ماند.

نکتۀ جالب: با اینکه فیس‌بوک به کاربر امکان دانلود تمامی اطلاعات‌ را می‌دهد، بستگان وی امکان دانلود این اطلاعات را پس ‌از فوت او ندارند.

توییتر

توییتر هم مثل فیس‌بوک به وصی کاربر اجازه می‌دهد حساب کاربری را حذف کند. توییتر به‌روشنی اعلام کرده است که کاربر تنها فردی است که حق دسترسی مستقیم به اطلاعات آنلاین خودش را دارد: «به دلایل امنیتی نمی‌توانیم اجازۀ دسترسی به حساب کاربری فرد فوت‌شده را به فرد دیگری، فارق از هر نسبتی که با او دارد، بدهیم.»
گفتنی است که توییتر در مقایسه با فیس‌بوک و سایر شبکه‌های اجتماعی عمومی‌تر است و شما می‌توانید تا زمانی که حساب کاربری شخص حذف نشده است، تمامی توییت‌های او را دانلود یا بررسی کنید.

مایکروسافت

مایکروسافت هم مانند گوگل برنامۀ کاملی درخصوص مدیریت حساب کاربری و انتقال آن دارد. این برنامه Next of Kin Process (فرایند نزدیک‌ترین اقوام) نام دارد و در آن هریک از نزدیکان کاربر فوت‌شده با در‌دست‌داشتن اسناد قانونی می‌توانند به اطلاعات زیادی ازجمله ایمیل‌ها و پیوست‌های آن‌ها، فهرست مخاطبان و دفترچۀ آدرس‌ها و… دسترسی پیدا کنند. برای استفاده از فرایند Next of Kin باید ایمیلی شامل اطلاعات فرد فوت‌شده و نسبت فامیلی به msrecord@microsoft.com ارسال شود. این اطلاعات توسط مایکروسافت به شما ارائه می‌شود؛ اما رمز عبور مستقیماً به شما داده نمی‌شود. برای مثال مایکروسافت رمز عبور یک کامپیوتر را پس ‌از مرگ صاحب آن به فرد دیگری نخواهد داد!

اپل

در ابتدای این مقاله ماجرای آی‌پد مشترک یک زوج و اپل مطرح شد. باید در نظر داشته باشیم که کارمندان اپل انسان‌های بدی نیستند و فقط به حفظ اطلاعات کاربرانشان، حتی پس‌ از مرگ آن‌ها، پایبندند. همین پایبندی باعث شده است دریافت رمز عبور کاربر دیگری از اپل به فرایندی سخت و پیچیده تبدیل شود.

طبق قوانین اپل، زمانی که فردی فوت می‌کند، حساب کاربری او نیز همراه او می‌میرد. این بدان معناست که تمامی داده‌های مرتبط با حساب کاربری فرد، ازجمله آهنگ‌ها، فیلم‌ها، موزیک و مهم‌تر از همه اعتبار مالی وی از بین می‌رود!
برای دسترسی به رمز عبور حساب کاربری فرد فوت‌شده احتمالاً به رأی دادگاه نیاز خواهید داشت. گرچه منابعی غیررسمی، اقدام از طریق ایمیل iTunesStoreSupport@apple.com را پیشنهاد کرده‌اند و ممکن است درصورت مکاتبه با این ایمیل، به شکایت قانونی نیاز نباشد.

پیام‌رسان‌ها

قوانین مربوط به مالکیت داده‌ها، در این اپلیکشین‌های ارتباطی نیز مشابه شرکت‌های دیگر است. در پیام‌رسان‌ها، پیام‌ها شخصی بوده و تنها در اختیار فرد فرستنده و گیرنده قرار دارد؛ اما دسترسی به آن‌ها ساده‌تر از دسترسی به محتوای حساب کاربری شبکه‌‌های اجتماعی است.

درواقع گوشی هوشمند هر شخصی، دروازه‌ای به تمامی اطلاعات خصوصی اوست. دسترسی به گوشی (در‌صورتی‌که رمز عبور نداشته باشد) دسترسی به این اپلیکیشن‌ها را تضمین می‌کند.

شرکت‌های فناوری و شبکه‌های اجتماعی اصرار دارند بگویند که حفاظت از داده و حریم شخصی کاربران، برایشان از هرچیزی مهم‌تر است.

ادی کامدار (Adi Kamdar) تحلیلگر سیاست بنیاد مرزهای الکترونیکی می‌گوید:

«افراد اطلاعات شخصی دارند که تمایل ندارند آن‌ها را با افراد دیگری حتی پدر و مادر یا افراد نزدیکشان به اشتراک بگذارند. بهترین کاری که می‌توان کرد، احترام به این تصمیم کاربر حتی پس از مرگ اوست، مگر اینکه فرد فوت‌شده اقداماتی را برای فراهم‌کردن اجازۀ دسترسی دیگران به ایمیل‌ خود انجام داده باشد.»

قبول این دیدگاه آسان است؛ مگر اینکه شرکت‌های فناوری نخواهند با شما همکاری کنند!

تصویری از «ادی کامدار»

نبود قانون مناسب

در عصر اینترنت، اهمیت مالکیت و وراثت حساب‌های کاربری روزبه‌روز بیشتر می‌شود. اطمینان از سازمان‌دهی دارایی‌های دیجیتال، به اندازۀ نوشتن وصیت‌نامه مهم شده است!

شهروندان آمریکایی تلاش‌هایی را برای راضی‌کردن فیس‌بوک به‌منظور ارائۀ اطلاعات خصوصی بستگانِ درگذشته‌شان انجام داده‌اند، اما موفقیت چندانی به‌دست نیاورده‌اند. با‌این‌حال چندین ایالت آمریکا قوانینی دربارۀ دسترسی بازماندگان به اطلاعات آنلاین کاربر وضع کرده‌اند. این کار در آغاز با ایالت دِلاویر (Delaware) در سال ۲۰۱۴ آغاز شد و به‌دنبال آن ۲۵ ایالت دیگر برای وضع قوانینی به‌منظور حفاظت از دارایی‌های دیجتیال اقدام کردند.

وضع قوانین در این زمینه به‌معنی دسترسی آسان بستگان کاربر فوت‌کرده به اطلاعات وی نیست. شرکت‌های تکنولوژی با این قوانین کنار نیامده و دلیل آن را تناقض با قانون Electronic Communications Privacy Act می‌دانند. قانون فدرالی که ارائۀ اطلاعات آنلاین کاربران بدون اجازۀ آن‌ها یا حکم دادگاه را غیرقانونی می‌داند.

بنابراین حتی اگر قوانین به سود شما باشد، بازهم برای دسترسی به اطلاعات باید حکم دادگاه داشته باشید و به‌دست‌آوردن این حکم نیازمند صرف هزینه و زمان زیادی است.

زندگی پس‌از مرگ

آژانس تبلیغاتی Lean Mean Fighting Machine با کمک محققان دانشگاه Queen Mary در لندن، مشغول کار روی یک پروژۀ هوش مصنوعی است که با کمک Lives On، وقتی شما مردید، طبق رفتار شما، بعد از فوت شما اکانتتان همچنان فعال بماند :)) جزئیات بیشتر را در The Verge بخوانید.

درآخر…

برنامۀ شما برای وراثت دیجیتال چیست؟ آیا از انتقال دارایی‌های دیجیتال، حساب‌های کاربری، سایت‌ها، رمزهای عبور، بیت‌کوین و… به افراد دیگر در شرایط اضطراری اطمینان حاصل کرده‌اید؟

1)The Journal

2)CBC

3)C net

4)Twitter

5)Techland.Time

6)Microsoft

7)Mac World

8)Ever Plans

9)Naked Security

10)MakeUseOf

11)دنیای اقتصاد

12)سماتک

13)ایسنا

پیوند کوتاه: https://www.nima.today/I5THC

منابع   [ + ]

یک دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *