نقش اینستاگرام در رونق‌گرفتن سایت‌های شرط‌بندی (گپی با بهروز آقاخانیان)

نقش اینستاگرام در رونق گرفتن سایت‌های شرط‌بندی گپی با بهروز آقاخانیان

شما می‌تونید این قسمت را در آدرس‌های زیر بشنوید یا در ادامه به متن اون دسترسی داشته باشید:

گویا خیلی مهم نیست که کجای این دنیا زندگی می‌کنیم؛ چون ما آدم‌ها جدای از جنسیت، نژاد و ملیتمان، دوست داریم شانسمون رو امتحان کنیم. ما آدم‌ها صرف‌نظر از اینکه برای خطرکردن برنامه‌ریزی شده‌ایم یا فقط حریص هستیم، تاریخی پر از قمار داریم.

قمار به شرط‌بندی بر سر هرچیز باارزشی، مخصوصاً از نوع پولی‌اش، با هدف برنده‌شدن اون چیز باارزش گفته می‌شه. قمار پیشینه‌ای به اندازۀ تاریخ تمدن بشر داره. این تمدن برمی‌گرده به لذت اعتیادگونۀ انسان برای ریسک‌کردن، بردن و به‌دست‌آوردن چیزی با ارزش زیاد، اما در مدت کم.

پیرو همین موضوع به سراغ بهروز آقاخانیان رفتم تا دربارۀ اینکه اصلاً شرط‌بندی چیه، غیرقانونی و زیرزمینی بودنش چه خطرهایی داره و اینستاگرام چطور به رونق‌گرفتن سایت‌های شرط‌بندی کمک کرده، گپ بزنیم. همچنین قبلاً راجع به اینکه رواج قمار در ایران وضعیت رو بدتر می‌کنه بلاگ‌پستی نوشتیم که می‌تونید بخونید.

خودت رو معرفی می‌کنی؟

سلام به شنوندگان عزیز. بهروز هستم. تو ایران مهندسی کامپیوتر خوندم و بعدش برای کارشناسی‌ارشد اومدم سوئد رشتۀ امنیت اطلاعات و ارتباطات. کارشناسی‌ارشد رو در دانشگاهی به اسم KTH در استکهلم خوندم که تقریباً معروفه و بعد از اونم حدود هشت سالی در سوئد، در شرکت‌های مختلف کار کردم. کارم مدیریت تست نرم‌افزار بود و تست‌های امنیتی؛ یعنی سمت دفاعی قضیه.

من در بلاگ شخصی، توییتر، لینکدین و فیسبوک

اگه بخوای قمار رو تعریف بکنی و اینکه چرا ما آدم‌ها این‌قدر دوست داریم قمار بکنیم، حالا یکی تو سایت شرط‌بندی، یکی تو زندگی و یکی هم تو رانندگی‌کردن و… چطور تعریفش می‌کنی؟

اول توضیح بدم که چرا به این قضیه علاقه‌مند شدم، بعد صحبت می‌کنیم. چون من مخاطب رپ فارسی هستم، بعضی‌وقت‌ها هم می‌نویسم یا به قول شما محتوا تولید می‌کنم، از حدود سه سال پیش، دیدم یه سری رپرهایی که حالا ما بیشتر به‌ اون‌ها رپرهای تجاری می‌گیم یا رپرهای رادیوجوانی، سایت‌های شرط‌بندی تبلیغ می‌کنن و این موضوع برام جالب شد. پی‌اش رو گرفتم و دیدم فقط توی این قضیه نیست و ادامه داره. یعنی حالا شاید اگه رپ اتفاق نمی‌افتاد برای من این‌قدر مهم نبود. ولی راجع به این قضیه که می‌گی، از دو سال پیش من نشستم هی خوندم و تحقیق کردم که جریان این سایت‌ها چیه و کی هستن.

دربارۀ این سؤالی که کردی روان‌شناس‌ها بهتر می‌تونن صحبت کنن، ولی اون چیزی که من دیدم و تجربه‌اش رو دارم و حالا اینجا هم شرکت‌هایی هستن که به‌طور قانونی کار Gambling [قمار] و کازینو انجام می‌دن، وجودش به تاریخ بشر برمی‌گرده. یعنی یه چیز خیلی خیلی قدیمیه. کسی هم بخواد تحقیق کنه راحت می‌تونه گوگل کنه و ببینه تاریخش از کجا میاد. ولی همیشه بشر رو درگیر کرده. یه بخشی‌اش می‌تونه خیلی هورمونی و آنزیمی باشه، به قول معروف دوپامین ترشح می‌شه و شرطی‌بودن انسان! انسان یه چیزی رو می‌بره، به دست میاره و علاقه‌مند می‌شه دوباره اون رو به دست بیاره. یه trigger point [محرک] تو ذهن انسان هست که آدم رو خوشحال می‌کنه. هرچیزی که به قول معروف اعتیادآور باشه این رو داره دیگه، حالا قماره یا لایک فیس‌بوک و اینستاگرام یا چیزهای دیگه. ولی اون چیزی که فراتر از این‌هاست، علاقۀ انسان به پولدارشدن و یه شبه ره صدساله رفتنه. به‌خصوص وقتی اوضاع مالی یا مثلاً وضعیتِ جایی که داره توش زندگی می‌کنه پایدار نباشه تا بتونه برای بلندمدت برنامه‌ریزی کنه، درنتیجه احساس می‌کنه از یه سری از آدم‌ها جا مونده. برای همین، چیزهایی مثل قمار یا شبکه‌های هرمی، پانزی و این چیزها تو جامعه‌هایی که این‌جوری هستن، نرخ بالایی دارن. توی جامعه‌هایی که یه بحرانی اتفاق می‌افته و آدم‌ها ناامیدن، یه سری آدم‌ها هستن که همیشه زیاده‌روی می‌کنن. البته اون جاهایی که این کار قانونیه، وضعشون اصطلاحاً خراب‌تره. معتادشدن و وابسته‌شدن به این قضیه یک از علت‌هاش هست. آدمایی هم هستن که معمولاً زندگی خوبی ندارن، ولی کارت بخت‌آزمایی می‌خرن و سعی می‌کنن که یه‌شبه پولدار بشن. حالا اگه تاریخش رو بخوای، باید یه مقدار تو ایران بررسی کنیم.

راجع به این شرط‌بندی‌ها خیلی صحبت شده و مثلاً قبل از انقلاب کارت بخت‌آزمایی معروف بود و نوع لاتاری این قضیه بود. به خاطر اینکه شرط‌بندی هم انواع مختلف داره، کازینو داره، شرط‌بندی‌های ورزشی هست، شرط‌بندی‌های دیگه و نوع سومش هم این لاتاری‌ها هست. قبلنم بوده. یا مثلاً یه فیلمی هست به نام «سه قاب»، اگر اشتباه نکنم، زکریا هاشمی به‌عنوان کارگردان به سه قاب بازی‌کردن در مثلاً تهران قدیم یا اینکه چجوری تو دنیا انجام می‌شده و به‌خصوص در خاورمیانه می‌پردازه.

حالا این‌ها چیزهایی هست که بوده. ولی می‌گم این فیلم خودش یه سنده، قمارکردن تو خیابون و… بوده و حالا بعد از انقلاب هم که جلوش گرفته می‌شه، باز هم اگه اخبارها رو بخونیم، می‌بینیم که نوع لاتاریش (ارمغان بهزیستی) مثلاً در قالب لاتاری قانونی، یه زمانی سعی کرد این کار رو انجام بده (برگه‌های سبز ارمغان بهزیستی بود) که بعداً اومدن جلوش رو گرفتن و گفتن یه سری مراجع تقلید بهش ایراد گرفتن. این‌ها لاتاری بودن؛ لاتاری یه نوع قماره که در اون آدم‌های زیادی شرکت می‌کنن، مثلاً من می‌رم یه کارتی رو ۱۰۰ تومن می‌خرم، بعد یه میلیون آدم میان این کار رو می‌کنن، بعد آخر هفته میایم قرعه‌کشی می‌کنیم به ۱۰ نفر جایزه می‌دیم؛ یعنی همین کاری که ارزش افزوده‌ها انجام می‌دن. از شما هر روز ۵۰۰ تومن کم می‌کنن، بعد آخر هفته توی قرعه‌کشی شرکت می‌کنی. این رو بهش می‌گن لاتاری. خب این قضیه خیلی معموله.

مثلاً تو کشورهای مختلف معموله و خیلی جاها هم هست که دولت‌ها این‌ها رو کنترل می‌کنن و اصلاً خودشون انجام می‌دن تا بتونن هم عطش قماربازی یه عده‌ رو بخوابونن، یعنی هدایتش کنن تو یه مسیری، هم اینکه از عوایدش توی جامعه خرج کنن. حالا این چیزیه که گفته می‌شه و تو کشورهای مختلف انجام می‌شه. تو ایران هم احتمالاً اون زمان فکر کردن این کارو بکنن، حالا من از فساد و… اون خبر ندارم. احتمالاً اون‌ها هم همچین فکری کردن که بیایم یه چیز قانونی درست کنیم، یه لاتاری قانونی درست کنیم. به‌هر‌حال این قضیه تو ایران متوقف شد. یه سری از مراجع تقلید گفتن این قماره و خب قمار هم هست؛ یعنی اگه از لحاظ اسلامی بخوای بهش نگاه کنی؛ پس اومدن جلوش رو گرفتن.

نوع دیگه‌اش که مثلاً کازینوها بود، خب هنوزم هست، همیشه‌ هم بوده. یه سری کازینوهای زیرزمینی توی ایران بودن که هرچند وقت یک بار هم خبرش میاد که مثلاً اومدن گرفتنشون و… و توی محله‌های ثروتمند شهرها هم میز قمار هست و پوکر هست و…؛ وقتی می‌گیم کازینو، منظورمون بیشتر بازی‌های میزی هست، مثل پوکر و رولت و این‌جور چیزها، و شرط‌بندی هم خب بوده… . شرط‌بندی به‌خصوص روی ورزش‌های فوتبال و اسب‌دوانی از قدیم تو شمال کشور بوده. توی مازندران یا شهرهای شمالی معمولاً این‌جوری بوده که یه عده تو کافه می‌نشستن و این برگه‌ها توزیع می‌شده. به این برگه‌ها می‌گفتن برگه‌های توتو، چون از ارمنستان و روسیه و این‌ها اومده بوده. بعد یه آدمی به قول معروف دیلر (dealer= دلال)، این وسط بوده و برگه‌ها رو توزیع می‌کرده و پول‌ها رو می‌گرفته. بعد اگه یه نفر مثلاً فوتبال رو درست حدس می‌زده می‌اومده و جایزه‌اش رو از این آدم می‌گرفته. این تو قهوه‌خونه‌های به‌خصوص شمال کشور خیلی معمول بوده. اگه سرچ کنید گزارش‌هاش هست. فکر کنم برنامۀ شوک یه قسمتی داره که به این‌ها پرداخته.

هنوزم باب هست؟

والا خبر ندارم. احتمالاً برای کسانی که آنلاین فعالیت نمی‌کنن و به‌طور سنتی به قضیه نگاه می‌کنن، هنوزم باشه. می‌شه خبرش رو پیگیری کرد، چون چندوقت به چندوقت می‌گن که پلیس رفت گرفت یا تو خبرگزاری محلی بیشتر دیده می‌شه.

گفتی که این بحث قمارکردن یه مقدار روان‌شناسیه. یعنی ما آدم‌ها ذاتاً دوست داریم که بریم سمتش. شاید بشه گفت با قدرت قبل و به‌صورت قانونی بهش پرداخته نشده، ولی به‌صورت غیرقانونی خود من و دوستانم دیدیم که این رو انجام می‌دن و فکر می‌کنم یه جایی که یهو یه انفجاری توی انجامش صورت گرفت، نفوذ اینترنت بود. اینکه اینترنت میاد تو بستر شرط‌بندی. این جریان دقیقاً از کجا شروع می‌شه؟

این یه کم سخته که دقیقاً بدونیم سایت‌هایی که شروع شدن از کجا شروع شدن و از چه سالی اومدن. خودم که نگاه می‌کنم تا ببینم دامنه‌های این‌ها کِی ثبت شده، مورد ۲۰۱۳ یا ۲۰۱۴ هم دیدم.

سایت‌های ایرانی دیگه؟

آره، سایت‌های فارسی. یه سری سایت‌های فارسی ثبت شده و احتمالاً خیلی‌هاش محفلی باشه. همون آدمی که تو قهوه‌خونه دیلر بوده، به فکرش رسیده که «من یه سایتی بزنم و از طریق این سایته کارها رو انجام بدم.» می‌دونی؟ خیلی به قول معروف محفلی کار می‌کرده. همین الان هم این‌جوریه. یه سری سایت‌ها هستن که معروفن، چون سلبریتی‌ها تبلیغشون رو می‌کنن؛ ولی یه سری سایت‌ها هم هستن که واقعاً خیلی محفلی هستن.

مثلاً طرف قبلاً تو زیرزمینش میز پوکر داشته، حالا همون آدم برای مشتریاش اومده رو سایت. دامنه‌هاشون رو که نگاه بکنی قدیمیه، ولی اون چیزی که تو می‌گی اسپایک شده و رفته بالا، زمانی اومد که اینفلوئنسرها اومدن وسط قضیه، آدم‌هایی که شناخته‌شده بودن اومدن تو این قضیه. الان من فکر می‌کنم از سه سال پیش یه سری آدم خیلی جدی اومدن که یه سری شاخ مجازی یا حالا متأسفانه، یه سری رپرها رو آوردن سمت خودشون، و این مسئله رونق بیشتری گرفت.

یعنی تو معتقدی شاید اینترنت و حتی شبکه‌های اجتماعی تو بحث استقبال از شرط‌بندی در قالب آنلاینش تأثیر گذاشته باشن، ولی وزنه‌شون به اندازه‌ای نبوده که آدم‌های تأثیرگذار، حالا مشخصاً تو سوشال‌مدیاها، از آدم‌های زرد گرفته تا اینفلوئنسرها یا سلبریتی‌ها رو این مسئله تأثیر گذاشتن، درسته؟

دقیقاً دقیقاً. مثل همۀ چیزهای دیگه. مثلاً یه ترک موسیقی رو تا وقتی که جاستین بیبر تبلیغ نکرده خیلی‌ها نمی‌شناسن. دقیقاً این هم همین‌جوره. همون‌طور که گفتم، تا مدت‌ها این‌ها محفلی کار می‌کردن و کارشون رو پیش می‌بردن، ولی از یه جایی احساس کردن که باید سلبریتی‌ها رو بیارن و این‌ها هستن که می‌تونن بیزینسشون رو رونق بدن. احتمالاً هم دیدن سیستم بانکی اون‌قدر جلوشون رو نمی‌گیره، مشکلی ندارن، دارن کارشون رو می‌کنن، حس کردن خب چرا ما گسترش ندیم؟ مثل هر بیزینس دیگه‌ای.

الان مشکل چیه؟ مشکل اینه که سلبریتی‌ها دارن این کار رو انجام می‌دن یا نمی‌دونم مثلاً باید مالیات ازشون بگیرن. می‌خوام بدونم که ایراد به چیه؟ این رو چرا بد می‌دونی که می‌گی آدم‌ها اومدن؟ خب اومدن مثل یه بیزینسی تبلیغش کردن. فکر می‌کنی این موضوع باید قانونمند بشه؟ یا اصلاً تو دنیا هم دارن باهاش دست‌و‌پنجه نرم می‌کنن که این قانون باشه یا نباشه؟ یا اصلاً تجاوز به حریم شخصیه و طرف دوست داره کل زندگی‌اش رو ببازه؟

دیدی که شخصاً تو این زمینه دارم، مثل چیزهای دیگه‌ای که حالا همیشه صحبت می‌کنم، یا تو جامعه و رپ و این‌ها درباره‌اش صحبت می‌شه، اجتماعیه و حقیقتش به جامعه نگاه می‌کنم. ببین، اگه نگاه کنی، همۀ کشورهای دنیا یه موضعی دربارۀ مسائل اعتیادآور دارن و فقط هم قمار نیست.

مثلاً راجع به الکل هست، راجع به ماری‌جوانا یا موادمخدر هم هست. هرچیزی که توی جامعه اعتیادزا باشه، دولت‌ها میان یه سری فاکتورها رو براش در نظر می‌گیرن، حالا فاکتورها می‌تونه از لحاظ جرم‌شناسی باشه، روان‌شناسی جامعۀ خودشون باشه، میزان جرم و جنایت باشه، وضعیت اقتصادی باشه و… . خیلی چیزهای دیگه رو در نظر می‌گیرن و یه سری قوانین می‌ذارن. و این قوانین خیلی جزئیه.

ببین، مثلاً همین که اول صحبتمون گفتم، وقتی از قمار صحبت می‌کنیم سه نوع اصلی داریم: لاتاری داره، بازی‌های کازینویی داره و شرط‌بندی داره. بعد این‌ها روی پلتفرم فیزیکی و زمینی اصطلاحاً انجام می‌شن یا اینکه به‌‌صورت آنلاین انجام می‌شن. یعنی خودش ماتریس چند‌در‌چندی رو برای تو معرفی کرده. حالا کشورهای مختلف میان می‌گن که مثلاً ما قانونی‌اش می‌کنیم، مثل روسیه یا ترکیه تا حدی. بعد فقط به‌صورت فیزیکی و فقط در فلان شهر، مثلاً چین یه جایی مثل ماکائو درست می‌کنه، یا مثلاً فلان کشور می‌گه: «اوکی لاتاری انحصاری دست دولت باشه، بازی‌های کازینویی رو جلوش رو تو فلان ایالت آمریکا می‌گیریم».

توی دنیا مشخصاً به‌عنوان بیزینس می‌شناسنش؟

آره بیزینس هست. حالا همین، می‌خوام به اینجا برسم که یه سری کشورها هستن، عمدتاً کشورهای اسلامی، یا حالا اگه کشورهای اروپای غربی و آمریکای شمالی رو فاکتور بگیریم، یه سری کشورها هستن مثل ایران که کاملاً غیرقانونیه. دیتاش هم روی اینترنت هست و می‌شه نگاه کرد. معمولاً توجیهات شرعی برای قضیه میارن. ولی اگه این رو نادیده بگیریم، می‌گم خیلی جاهای دنیا، الان می‌تونم برات چندتا مثال بزنم،

مثلاً اینجایی که من هستم، سوئد، تا سال‌ها فقط در اختیار و انحصار دولت بود. همین الانش هم ۶۰درصد بازار قمار سوئد دست دولته. این‌ها اومدن بررسی کردن که جامعه‌شون چقدر به قمار علاقه داره و شرایط اقتصادی چطوره. اومدن یه جوری این‌ها رو مراقبت کردن. می‌گم حالا یا دولت اومده انحصارش کرده یا… . راجع به الکل هم همینه. مثلاً توی سوئد هنوز که هنوزه الکل کاملاً در اختیار دولته و اون فقط توزیع می‌کنه و هرجور دیگه‌ای غیرقانونیه. مثلاً توی اکثر ایالت‌های آمریکا، اکثر آنلاین‌کازینوها غیرقانونیه. در یه سری ایالت‌ها خب دولت لاتاری رو برگزار می‌کنه، حالا یه سری قوانینشون شل‌تره یا سفت‌تره.

می‌خوام بگم کل بحث اینه. قضیه چالش‌برانگیزه. هر کشوری با توجه به شناختی که از جامعه‌اش داره یه سری قوانین گذاشته. برای همین توی کشور ما هم به نظر من بهتره که این‌جوری بررسی بشه، می‌گم من کارشناس نیستم که بخوام هزارتا فاکتور رو بذارم بغل همدیگه، ولی خب این نگاهی که کشور ما بهش داره، که احتمالاً فقط از لحاظ دینی به قضیه نگاه می‌کنه، احتمالاً کار سیاست‌گذاران رو سخت می‌کنه. حالا شاید عده‌ای باشن توی کشور که فکر کنن «اوکی ما حالا لاتاری رو بذاریم، قانونش دست خودمون باشه. مثلاً چندتا شرکت معرفی کنیم برای کازینو، ولی بگیم انحصار دولت باشه.» می‌دونی چی می‌گم؟ من نمی‌دونم آیا کار کارشناسی درباره‌اش شده یا نه.

تأثیرات منفی‌ای رو که قمار بر اجتماع می‌گذاره می‌تونی بگی؟ اینکه مثلاً چه باری داره که تو رو قلقلک داده و داری راجع بهش صحبت می‌کنی یا راجع بهش تحقیق می‌کنی؟

اگر دربارۀ تجربۀ قمار تو کشورهای مختلف مطالعه کنید، چیزهایی مثل این همیشه بستر فساد اقتصادی بوده. چرا قوانین پولشویی برای بحث قمار این‌قدر سفت و سخت هستن؟ مثلاً قوانین ضدکلاهبرداری، قوانین حفظ حریم خصوصی، قوانین محدود‌کردن سن. حالا کشورهای مختلفی که میان به یه بیزینس مثل قمار مجوز می‌دن، خیلی سخت می‌گیرن و مانیتور می‌کنن، مردم گزارش می‌کنن و مدام دارن چک می‌شن. چرا این‌جوریه؟ به خاطر اینکه تجربه ثابت کرده آدمایی که تو کاری مثل قمار هستن، هم علاقۀ زیادی به فرار مالیاتی دارن و هم علاقۀ زیادی به پولشویی دارن و این عطش برای جذب سرمایه و مثلاً پول‌درآوردن از این قضیه، در جامعۀ تو اثر می‌ذاره.

خب سایت‌های قمار هم مثل هر بیزینس دیگه‌ای، اگه یه سری مشتری‌های وفادار داشته باشن که بیان بازی کنن، سودشون رو می‌کنن. این‌جوری نیست که شانسی باشه، مثلاً امروز صبح بلند بشن ببینن امروز شانسشون خورد سود کردن یا امروز شانسشون نخورد ضرر کردن. تو بیزینس قمار و الگوریتم‌هایی که این‌ها می‌نویسن، یه جوریه که تو اگه مشتری‌های ثابت داشته باشی و هر روز فلان بار تو سایت تو بازی کنن، سود خودت رو کردی. یعنی برای اون‌ها شانس مسئله نیست. برای اون‌ها مشتری ثابت مسئله‌ هست. اگه مشتری ثابت داشته باشن، سودشون تضمینیه.

درنتیجه، اون سر قضیه یه آدمی میاد بازی می‌کنه می‌بَره، بعد بازی می‌کنه می‌بازه، بعد بازی می‌کنه می‌بَره و لذت‌بردن درونش تقویت می‌شه؛ به‌خصوص اینکه تو این سایت‌ها معمولاً بارهای اول که بازی می‌کنی معمولاً می‌بری. بعد همین‌جوری که ادامه پیدا می‌کنه، هی پول‌های بیشتر می‌ذاری، بعد می‌بینی که عه! باختی! حالا می‌خوای باختت رو جبران کنی، هی دوباره پول بیشتر می‌ذاری بعد آخر سر بازنده‌ای؛ یعنی اکثر اوقات این‌جوریه. وگرنه اگه این‌جوری نبود که این بیزینس‌ها چرخشون نمی‌چرخید.

یه مقدار توضیح می‌دی که اصلاً تو این سایت‌های شرط‌بندی چطور شرط‌بندی می‌کنن؟

ببین، بستگی داره. حالا تو بحث شرط‌بندی اگه نگاه کنیم، مثل شرط‌بندی فوتبال یا هرچیز دیگه‌ای، یه آدمی میاد، یه پولی رو تو این سایت می‌ذاره و براساس مقداری که شارژ داره، بازی می‌کنه. مثلاً منچستر بازی‌اش مساوی می‌شه یا ۱-۱، و اگر درست حدس بزنه، ۲۰ دلاری که گذاشته مثلاً می‌شه ۳۰ دلار. اگر ببازه، ۲۰ دلارش رو باخته. حالا هر اتفاقی که بیفته، اگه پولی برنده شد یا هر چیزی، این برمی‌گرده تو حساب خودش تو اون سایت و این می‌تونه check out [تسویه حساب] کنه و پولش رو بگیره.

ببین اینکه می‌گی برمی‌گرده تو حسابش، یعنی طرف می‌تونه پول نقد استخراج بکنه؟ یا نه عملاً به شماره‌حسابش واریز نمی‌کنن؟

خب ببین، جایی که قانونی باشه، همون‌طوری که گفتم نظارت هست، یعنی تو مثلاً PayPal داری، MasterCard داری، چیزهای مختلف داری که ثبت‌نام می‌کنی، کارت شناسایی‌ات رو می‌دی، هویتت احراز می‌شه، می‌فهمن که مثلاً از ۱۸ سال به بالا هستی، میان برای تو حساب باز می‌کنن. پول رو برنده می‌شی و حالا مثلاً میاد به حسابت.

در اصل، مشکل سایت‌های ایرانی غیرقانونی‌بودنشونه. غیرقانونی‌بودن یعنی اینکه هیچ نظارتی رو این‌ها نمی‌شه و این بسیار بسیار خطرناکه. ما اصلاً کاری با خود قمار نداریم، اصلاً فکر کن که قمار قانونی چیز خوبیه، که من حالا خیلی صحبت دارم سر اون قضیه. حالا تو ایران یه سری آدم اومدن با هر به‌اصطلاح شامورتی‌بازی‌ای سایت رو بالا آوردن و وصل کردن به سیستم بانکی. این وصل‌کردن به سیستم بانکی، کار غیرقانونی‌ایه، چون این‌ها به‌عنوان سایت شرط‌بندی حق ندارن که به حساب‌های بانکی دسترسی داشته باشن.

همین الان یعنی داره کار غیرقانونی انجام می‌شه؟

آره، حالا می‌تونم پرداخت‌ها و مسائل دیگه‌اش رو توضیح بدم. مثلاً شما اگه بتونید به یه نحوی خودتون رو به سیستم مالی ایران وصل کنید، مثلاً برفرض می‌گه که شما پول بریزید به حساب فلانی، تو سایت می‌ری و می‌گی پرداختم، بعد می‌گه که خب شما این پول رو به فلانی بفرست، فیش بانکی رو بده به من اسکن کن، من حسابت رو شارژ می‌کنم. خب اون آدمه کیه که تو داری این رو براش واریز می‌کنی؟ شرکت که نیست، یه آدمیه. بعد فکر کن بانک فهمید و این سایته هم اصلاً آدم خوبیه. بعد پول گذاشتی، بازی کردی، بردی و قوۀ قضائیه و پلیس فتا فهمید و اومد حساب رو مسدود کرد. پول تو همین‌جوری از بین می‌ره. حالا تو چی کار می‌تونی بکنی؟ هیچی. تو عملاً کار خاصی نمی‌تونی بکنی. کاری که تو داری انجام می‌دی جرمه. ضمن اینکه خیلی از آدم‌ها اصلاً می‌ترسن برن پیش پلیس و این‌ها رو بگن.

تو این شرایط، حالا اگه واقعاً این اتفاق برای کسی بیفته باید چی کار کنه؟ باید بره به پلیس بگه؟

بله باید بره به پلیس بگه. بگه که من به این حساب پول ریختم و این‌جوری شد و… . الان قانونش هم هست. اگه اشتباه نکنم، تو قانون مجازات اسلامی چند ماده درمورد این قضیه هست، که از سال پیش هم تعمیمش دادن به سایت‌های آنلاین و شما اصلاً اگه همین الان برید شکایت کنید، می‌تونید بگید فلانی داره این سایت رو تو ایران تبلیغ می‌کنه، یا فلانی اسمش مثلاً برای حساب بانکی قمار داره استفاده می‌شه. ولی مسئله اینه که الان این‌قدر حجمشون بالاست، آدم نمی‌دونه واقعاً چی کار بکنه. خیلی‌ها هم می‌ترسن که برن مثلاً حرفی بزنن و کاری بکنن و پای خودشون گیر بیفته.

گفتی که این سایت‌ها الان دارن فعالیت می‌کنن و به نوعی از یه سری پلتفرم هم استفاده می‌کنن. حالا تو کشور ما که تا یه جایی‌اش رو نیومدن بررسی کنن که آقا قانونی بشه یا نشه، و به قول تو با یه لیبل بحث فقهی گفتن غیرقانونیه. ولی از اونور قانون رو یه ذره آپدیت کردن و گفتن که می‌شه آدم‌ها شکایت بکنن. ماها یا بقیۀ آدم‌ها چی کار می‌تونیم بکنیم؟

به نظرم قضیه یه مقدار پیچیده‌ست. تجربۀ خود من اگه بخوام بگم این بود که شکایت قانونی کردم به جاهای مختلف. حالا یه بخشی‌اش مثلاً همین پلتفرم‌های شبکه‌های مجازیه، بعضی از سرورها هم هست که سایت‌هایی که دارن، اکثرشون توی اروپا و آمریکا ثبت شدن، مثلاً یه تعداد زیادی‌اش تو فرانسه هست، تعداد زیادی‌اش تو هلند، آلمان، آمریکا، استرالیا و… هست. خب؟ یعنی اون‌ها اومدن یه سری سرور اختصاصی تو این کشورها گرفتن و یه دامنه ثبت کردن و دارن کار می‌کنن و حالا تو اینستاگرام هم هست. بخش اینستاگرامش این نظارت‌ها خیلی کمه. یعنی یه جایی مثل اینستاگرام احتمالاً آدم‌هایی رو استخدام نکرده یا به اندازۀ کافی تلاش نکرده که بیاد ناظر محتواهایی بذاره که بیان این کانتنت‌ها رو شناسایی بکنن و حذف کنن. چون خیلی سخته شما تو اینستاگرام مثلاً یه کتگوری پیدا کنی که بیای این چیزها رو ریپورت کنی. خلاف چیزای دیگه که راحت می‌شه ریپورتشون کرد، این چیزها رو به این راحتی نمی‌شه.

همین قضیه مثلاً برای هاستینگ‌ها هم هست. باید باهاشون کلی چونه بزنی، بهشون اثبات کنی که آقا فلان چیز مثلاً کازینوی آنلاین غیرقانونیه. کلی مکاتبه کنی که آیا ببندن یا نبندن. حالا براساس اون شرکت و براساس اون کشور، هرکدوم یه قانونی دارن. بعضی‌ها رو می‌شه بست، بعضی‌هام می‌گن «نه ما نمی‌دونیم، شما یه حکم قضایی برای ما بیارید ما بعدش میایم این رو می‌بندیم.» برای همین، تا اونجایی که من پیگیری کردم و کار کردم، بعضی‌هاش رو می‌شه بست و بعضی‌هاش رو نمی‌شه بست. تو سوشال‌مدیا به نظرم این قضیه هست؛ یعنی از لحاظ قانونی، کمبود Content Moderator ]ناظر محتوا[، اگه اشتباه نکنم اصطلاحش این باید باشه، به زبان‌های غیر از انگلیسی حرف تو رو گوش بدن، ریپورت تو رو کتگورایز [دسته‌بندی] کنن و تو بتونی جلوشون رو بگیری.

ولی به نظر من چیزی که از همه‌ مهم‌تره اینه که این سایت‌ها نباید بتونن با سیستم مالی ایران کار کنن؛ یعنی اگه به قول معروف شاهراه‌های مالی این‌ها که به ایران وصله قطع بشه، عملاً این سایت‌ها مردن. چون دیگه مجبورن مثلاً با چی کار کنن؟ با ایرانی‌هایی که خارج از کشورن کار کنن؟ ایرانی‌ای که خارج از کشوره مگه دیوانه‌ست بیاد با این سایت‌ها بازی کنه؟ وقتی سایت معتبری مثل Bet365 هست، کسی نمیاد تو این‌ها بازی کنه.

برای همین از لحاظ قانونی قوۀ قضائیه یا بانک‌ها، باید بیان شاهراه مالی این‌ها رو ببندن. ما هم به‌عنوان آدم‌هایی که سعی می‌کنیم تو این زمینه کار بکنیم باید به آگاهی‌سازی مردم، افشاگری، قانع‌کردن و گزارش‌کردن سلبریتی‌هایی که باعث می‌شن این چیزها بزرگ بشن، بپردازیم.

بهروز، گردش مالی این سایت‌ها چقدره که آدم‌ها حاضرن این کار رو انجام بدن؟

این هم جزو همون جاهایی هست که باید خیلی سخت درباره‌اش نظر بدی، چون ماها نمی‌دونیم. یه جورهایی پشت پرده‌ست. ببین، مثلاً به بعضی از رپرها می‌گن که ما هر ماه ۵۰میلیون به شما می‌دیم که شما هر روز، روزی یک بار سایت ما رو استوری کنی. خب تصور کن که اون رپر چند k طرف‌دار داره، به یکی مثلاً پیشنهاد ۱۰۰میلیون در ماه دادن، به یکی ۲۰۰میلیون. می‌خوام بگم وقتی برای تبلیغاتشون این‌قدر خرج می‌کنن، پس احتمالاً درآمد بالایی دارن.

گفتی ما آگاه‌سازی بکنیم؛ غیر از آگاه‌سازی دیگه چه کارهایی می‌تونیم بکنیم؟ مثلاً همین درگاه‌هایی که تو می‌گی نیاز به چه چیزی داره که ما بخوایم اقدام بکنیم که این هم‌صدایی اتفاق بیفته و جلوی این موضوع گرفته بشه؟

به نظرم الان که ما نشستیم با هم حرف می‌زنیم، نسبت به دو سال پیش آگاهی خیلی بیشتر شده. در درجۀ اول، مثلاً وب‌آموز خیلی نوشته، آدم‌هایی که تو شبکه‌های مجازی طرف‌دار زیاد دارن، حالا هنرمند هستن یا… خیلی راجع به این قضیه حرف زدن. الان نمی‌تونی فکر کنی فلان مسئول یا فلان‌جا یا قوۀ قضائیه این‌ها رو نمی‌دونه، چون اصلاً خودشون دربارۀ این قضیه حرف زدن. حالا باید ببینیم مسئلۀ اون‌ها چیه که با وجود این‌همه خبر که میاد و می‌گن اون کار رو کردن این کارو کردن، این قضیه هنوز ادامه داره. واقعاً از اون‌ور قضیه باید پرسید. ولی به نظر من وظیفۀ یه کسایی هست.

حالا اگه طرف تو ایرانه و کسی رو می‌شناسه که داره این کار رو انجام می‌ده، کسایی که حقوقدان هستن و وکیل هستن برن دنبال این‌ها و متوقفشون بکنن. همین‌طور اگه کسی مثلاً تو لندن کار حقوقی می‌کنه، یا تو کانادا، برلین یا آمریکا خبرنگاره، بیاد با مدیای اونجا صحبت کنه، به قول معروف این رو افشا کنه، یا یه گزارش بده و جلوی این‌ها رو بگیره. چون این‌ها بهونه‌شون اینه که ما نمی‌دونستیم این سایت‌ها غیرقانونی هستن و تبلیغشون رو می‌کردیم، بهانه‌ای واقعاً واهی. یعنی الان دیگه کسی نمی‌تونه بعد از دو سال بیاد همچین حرفی بزنه. برای همین، به ‌نظر من، تنها راهش برخورده، برخورد قانونی. چون این‌ها ثابت کردن که دست نمی‌کشن، دارن ادامه می‌دن.

درخصوص اینستاگرام که الان هم خیلی این نوع تبلیغ زیاد شده، آیا تبلیغ‌کردنش جرمه؟ می‌خوام بدونم من می‌تونم پول بگیرم تبلیغ کنم؟

تو ایران نمی‌تونی این کار رو انجام بدی. توی قانون هست که شما به‌عنوان کسی که تبلیغ سایت‌های قمار رو می‌کنی، نمی‌تونی در ایران فعالیت بکنی. یعنی اگه کسی توی ایران باشه و این کار رو بکنه قابل پیگیریه. شاید یه نفر باید بره شکایت کنه. از لحاظ حقوقی نمی‌دونم، ولی احتمالا یه نفر می‌تونه بره شکایت کنه از شما.

مثلاً بین رپرها امیر خلوت هست که تو ایران نشسته و همچنان داره یه سایتی رو تبلیغ می‌کنه، برخوردی هم باهاش نمی‌شه. باید پرسید چرا؟ در‌صورتی‌که نص صریح قانون هست، بارها هم تأکید شده، پلیس فتا هم چند ماه پیش راجع بهش حرف زده که تبلیغ نکنید و این آدم همچنان داره تبلیغ می‌کنه. خب با این‌ها باید برخورد کرد.

این حسی رو که به شرط‌بندی و یه‌شبه پولدار شدن داریم چجوری می‌شه تخلیه کرد؟ چی کار می‌شه به‌جای اون انجام داد؟

چطور اوقات فراغت خود را پر کنید [باخنده]. ببین این دقیقاً همون صحبت اولیۀ ماست. یه نیازی هست مثل هرچیز دیگه‌ای که حالا تو کشور ما کاملاً ممنوعه، ولی وجود داره. راه‌حلش چیه به نظر من؟ من آدمی نیستم که برای نظر‌دادن تخصص داشته باشم، ولی فکر می‌کنم مثل بقیۀ کشورها، آدم‌ها باید از حوزۀ اقتصاد، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و جرم‌شناسی بیان بشینن و بررسی کنن که آقا باید چی کار کرد؟ آیا مثلاً باید دولت بیاد یه سری مکانیزم بذاره، به یه سریا مجوز بده و این اتفاق با مجوز بیفته؟ چجوری چه اتفاقی براش بیفته؟

مثل الکل می‌مونه. خب ما همه می‌دونیم که اگه تو ایران کانکشن داشته باشی می‌ری الکل می‌گیری، ولی خب دربارۀ همین الکل ممکنه یه نفر کار غیرقانونی کرده باشه؛ مثلاً داخل شیشه‌ها رو یه چیز دیگه پر کرده باشه به تو بده و تو آسیب ببینی. قمارم دقیقاً مثل همینه، یا مثل چیزای دیگه‌ست. من نمی‌گم چه کاری باید بشه، چون همون‌طور که گفتم، کشورهای مختلف دنیا هزارتا فاکتور رو بررسی می‌کنن و به یه نتیجه‌ای می‌رسن. من حرفم اینه که باید این رو بررسی بکنن و به یه نتیجه‌ای برسن. بیان بگن آقا با توجه به اینکه جامعۀ ما این‌جوریه و فلان نیاز رو داره، ما باید فلان کار رو بکنیم.

تو موافق شرط‌بندی قانونی هستی یا نه؟

الان با این سؤالی که می‌کنی، باید مثل بازپرس‌ها لامپ هم بالای سر من تکون بدی [با خنده]. ولی نه، نمی‌شه گفت آره. چرا من می‌گم نه؟ به خاطر اینکه همون‌طور که گفتم دید من اجتماعیه. من به جامعه نگاه می‌کنم. تو در چه کانتکستی داری نگاه می‌کنی؟ اگه فردی بگیم، من می‌گم با نظارت اگه باشه، مسئله‌ای نداره. ولی مسئله اینه که باید تحت کنترل و نظارت شدید باشه.

اگر قرار باشه یه آهنگ تقدیم شنونده‌هامون بکنی چه آهنگی رو تقدیم می‌کنی؟

چون من مخاطب رپم، باید آهنگ رپ بهتون معرفی کنم [می‌خندد]. خیلی چیزهای خوب هستن، ولی می‌خوام فکر کنم و یه کم آگاهانه یه چیزی رو بگم. برای اینکه نمی‌خوام همین‌طوری یه چیزی رو معرفی کنم که معروف باشه و من بگم اون. دارم فکر می‌کنم چی باشه که خیلی‌ها نشنیده باشن. فکر می‌کنم اگه آهنگ جمعه از رودی رو گوش بدن، آهنگ خوبیه.

پیوند کوتاه:https://www.nima.today/n75z0

۴ دیدگاه

  1. سلام و تشکر اقای شفیع زاده🌷💚
    سوال شد برام که آقای آقاخانیان
    اول مصاحبه گفتن “اون جاهایی که این کار قانونیه، وضعشون اصطلاحاً خراب‌تره. معتادشدن و وابسته‌شدن به این قضیه” و در انتها مصاحبه نظر فردیشون میگن که با نظارت مسئله ای نداره ؟؟؟!!!

    1. شاید به خاطر تدوین اینطوری بنظر رسیده. منظور این بود در کشورهایی هم که به صورت قانونی و با نظارت انجام میشه درصدی هستند که اعتیاد بالایی دارند. مثلا در کانادا به این آسیب Problem Gambling گفته میشه. گزارشها و مقالاهای زیاد موجوده در این رابطه
      https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/problem-gambling-young-people-most-at-risk-new-statistics-show-1.2943592

      قمار مثل هر پدیده اعتیاد آور دیگه نیاز به مدیریت داره و تجربه خیلی از کشورها نشان داده وجودش با نظارت شدید نتیجه مثبتی داشته.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *