ویدئو به درخواست یا همان VOD چیست؟

تقریباً تا سال ۱۳۶۵ تنها راه دیدن یا شنیدن محتواهای صوتی و تصویری (فیلم سینمایی، سریال، موسیقی، کارتون، مستند و…)، رسانۀ ملی (تلویزیون و رادیو) بود. آن زمان به‌خاطر جو حاکم در ایران هرکسی به تلویزیون و رادیو دسترسی هم نداشت، چه برسد به دیدن و شنیدن محتواها!

بین سال‌های ۱۳۶۲تا۱۳۷۲، با ورود سیستم ویدئوی خانگی (VHS) به ایران، مراکزی به نام ویدئوکلوپ در کنار رسانۀ ملی راه‌اندازی شد. ویدئو‌کلوپ‌ها در واقع تنها مجرای رسمی و دارای مجوزی بودند که کاربران می‌توانستند برای خرید و کرایۀ فیلم به آنان مراجعه کرده و مطابق سلیقۀ خود و با‌توجه‌به تنوع آثار موجود در هر ویدئوکلوپ، به انتخاب فیلم بپردازند.

با پیدایش اینترنت در سال ۱۳۷۲ و ورود لوح فشرده (CD) در سال ۱۳۸۰ به ایران، ذائقۀ کاربران دربارۀ محتوای ویدئویی شروع به تغییر کرد. کم‌کم درِ ویدئوکلوپ‌ها تخته شد و کاربران تکثیر محتوای ویدئویی خودشان روی سی‌دی‌ها را آغاز کردند. این رویه با ورود دی‌وی‌دی، دیسک نوری بلوری و… به ایران رو به افزایش گذاشت.

در کنار این تکثیرها، تقریباً در سال ۱۳۸۹ شبکۀ نمایش خانگی (Home video) در ایران راه افتاد که محتوای ویدئویی را روی سی‌دی‌ها تکثیر کرده و می‌فروخت. کاربران می‌توانستند با سفارش یا مراجعه به مراکز عرضه‌کنندۀ این محصولات، مانند سوپرمارکت‌ها، سی‌دی‌ها را خریداری کنند. به بیان ساده، شبکۀ نمایش خانگی به ناشر فیلم ویدئویی یا سریال گفته می‌شود. یک رسانۀ خانگی ممکن است دوبله و توزیع یک فیلم را انجام دهد یا ممکن است خود دست به تولید بزند و محصول را توزیع کند.

این رویه به همین صورت ادامه داشت تا تقریباً در سال ۱۳۹۰ سر‌و‌کلۀ کسب‌و‌کارهای «ویدئو به درخواست» (VOD) در ایران پیدا شد. امروزه کاربران می‌توانند به کمک ویدئو به درخواست، هر محتوای ویدئویی را که دوست دارند، در هر زمان که تمایل دارند، در تلویزیون، کامپیوتر یا موبایلشان ببینند یا بشنوند. تغییر و تحولات روزافزون در حوزۀ فناوری و اطلاعات باعث شده که امروزه انتقال محتوای ویدئویی با حجم بالا در بستر اینترنت ممکن‌ شود.

ویدئو به درخواست

به سیستم‌های توزیع و نمایش ویدئو که به کاربران اجازه می‌دهند محتوای ویدئویی را هر زمان که خودشان خواستند تماشا کنند ویدئو به درخواست یا ویدئو براساس تقاضا (Video on Demand) یا به‌اختصار VOD می‌گویند.

شاید کمتر کسی فکرش را می‌کرد که روزی بتواند فارغ از محتوایی که در تلویزیون پخش می‌شود، محتوای موردعلاقه‌‌اش را انتخاب و تماشا کند؛ اما با ورود ویدئو به درخواست (VOD) بازی به‌گونه‌ای دیگر رقم خورد، تا جایی که برخی کارشناس‌های سینمای ایران، VOD را یکی از بهترین راه‌های نجات سینمای ایران می‌دانند. محتواهای ویدیویی در ابتدا به یک یا چند کیفیت مختلف تبدیل شده و در سرورهای ویدئویی ذخیره می‌شوند. زمانی که مثلاً کاربری درخواست ویدئو می‌دهد، براساس سرعت اینترنت کاربر، کیفیت مناسبی انتخاب می‌شود و به کاربر نمایش داده می‌شود.

مدل درآمدی ویدئو به درخواست

ارائه‌دهندگان ویدئو به درخواست معمولاً محتوای خود را در دو بخش رایگان و غیررایگان در اختیار کاربران قرار می‌دهند. در بخش رایگان ممکن است کاربران به تعدادی از محتواها دسترسی نداشته باشند و می‌توانند با پرداخت مبالغ بیشتر، بسته به نوع خدمات ویدئو به درخواست، به محتواهای بیشتری دسترسی داشته باشند.

سرویس‌های ویدئو به درخواست ساختار مشخصی دارند؛ اما در حالت کلی می‌توان چند مدل مختلف برایشان در نظر گرفت. یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای این تکنولوژی این است که می‌توان باز هم از آثار گذشته در تاریخ سینما و رادیوی ایران درآمدزایی کرد و کاربران هر موقع که قصد کنند می‌توانند به محتواها دسترسی داشته باشند.

  • ویدئو به درخواست با پرداخت حق اشتراک (Subscription video-on-demand) یا به‌اختصار SVOD: این مدل با پرداخت حق اشترک از سمت کاربران امکان‌پذیر است. کاربران با پرداخت حق اشتراکی با مبلغ مشخص می‌توانند به محتواهای سرویس ارائه‌دهندۀ خدمات ویدئو به درخواست دسترسی داشته باشند. در این مدل کاربران می‌توانند تا مدت‌زمانی که از حق اشتراک آن‌ها باقی مانده، به محتواها دسترسی داشته باشند.
  • ویدئو به درخواست تراکنشی (Transactional video on demand) یا به‌اختصار TVOD: این مدل هم یکی دیگر از روش‌هایی است که کاربران در آن پول پرداخت می‌کنند. کاربران فقط با‌توجه‌به میزان پولی که پرداخت کرده‌اند می‌توانند به محتوا دسترسی داشته باشند. در این مدل کاربر برای همیشه یا برای مدت محدودی به محتواها دسترسی دارد.
  • ویدئو به درخواست با پخش تبلیغات (Ad-Supported Video on Demand) یا به‌اختصار ASVOD:‌ این مدل رایگان است و کسب‌وکارهای مختلف محتواهای رایگان را با اهداف مختلف، مانند جلب مشتری بیشتر تولید و منتشر می‌کنند. البته می‌توان از این محتواها هم کسب درآمد کرد. پخش تبلیغات در بین این محتواها یکی از روش‌های کسب درآمد است.

مزایای استفاده از ویدئو به درخواست

استفاده از ویدئو به درخواست بنا به نیازهای فرد یا کسب‌و‌کار می‌تواند مزایای مخصوص به خود را داشته باشد. در ادامه قصد دارم چند نمونه از مهم‌ترین مزایای استفاده از ویدئو به درخواست برای کاربران را بگویم.

  • امکان مشاهدۀ برنامه‌هایی که فرصت تماشایشان را نداشته‌ایم؛
  • مقرون‌به‌صرفه بودن این نوع سرویس در مقایسه با هزینۀ خرید محتواها و رفتن به سینما و…؛
  • تبادل نظر دربارۀ محتواها و خواندن نظریات سایرین دربارۀ آن‌ها؛
  • مدیریت محتوا توسط خانواده برای کنترل و مدیریت محتوای برنامه‌های کودکان؛
  • امکان ارائۀ پیشنهاد به کاربر براساس سلیقه و انتخاب‌های قبلی او؛
  • راحتی استفاده در مقایسه با سایر خدمات ویدئویی؛
  • دسترسی به انواع محتواهای ویدئویی؛
  • امکان دیدن ویدئوها در دستگاه‌های مختلف (موبایل، تبلت و…)؛
  • و… .

ارائه‌دهندگان و سرویس‌های ویدئو به درخواست

ویدئو به درخواست معمولاً در دو نوع ارائه‌دهندۀ سرویس و ارائه‌دهنده‌های زیرساخت ویدئو به درخواست در دسترس کسب‌و‌کارها و کاربران قرار دارد.

  • ارائه‌دهندۀ سرویس ویدئو به درخواست به شرکت‌هایی گفته می‌شود که بستر ویدئو به درخواست اختصاصی خودشان را دارند و کسب‌و‌کارها و افراد می‌توانند محتواهای ویدئویی‌شان را در آنجا بارگذاری کنند یا محتواهای ویدئویی آن سرویس‌ها را تماشا کنند.
  • ارائه‌دهنده‌های زیرساخت ویدئو به درخواست به شرکت‌هایی گفته می‌شود که زیرساخت تبدیل ویدئو به کیفیت‌های مختلف و ذخیره‌سازی و نمایش آن‌ها به هر تعداد مشاهده‌کننده را به شرکت‌ها، سازمان‌ها و افراد مختلف ارائه می‌دهند و کمک می‌کنند که آن‌ها بتوانند سرویس‌هایی را براساس محتوای ویدئویی ایجاد کنند.

ارائه‌دهنده‌های سرویس ویدئو به درخواست در ایران

ارائه‌دهنده‌های زیرساخت ویدئو به درخواست در ایران

پیرو همین صحبت‌ها به سراغ علی‌رضا هاشمی، مدیرمحصول  پلتفرم ویدئو ابرآروان رفتم و گفت‌وگویی را با او ترتیب دادم که در ادامه می‌توانید آن را بخوانید.

به‌علاوه می‌توانید علیرضا را در توییتر، لینکدین و اینستاگرام هم دنبال کنید.

علی‌رضا جان خودت را معرفی می‌کنی؟

من علی‌رضا هاشمی هستم، متولد ۱۳۶۸. نرم‌افزار کامپیوتر خوانده‌ام و از سال ۱۳۸۶ کارم را شروع کرده‌ام. البته از سال ۸۸ و ۸۹ به‌صورت حرفه‌ای به‌عنوان توسعه‌دهندۀ وب/دسکتاپ اپلیکیشن فعالیت خودم را آغاز کردم. در این پنج سالی که در ابر آروان هستم، علاوه‌بر موارد فوق، یک‌سال هم به‌عنوان System Programmer فعالیت کردم. در حال حاضر هم مدیرمحصول پلتفرم ویدئو آروان هستم.

لطفاً برای ما توضیح بده که VOD دقیقاً به چه صورت کار می‌کند؟

چه ارائه‌دهندگان سرویس و چه ارائه‌دهندگان زیرساخت VoD، در ابتدا ویدئوهایی را که کاربر یا مشتری ارائه می‌کند، به کیفیت‌های مختلف تبدیل کرده و بعد ذخیره می‌کنند. سپس در قالب خروجی‌های استانداردی که قابلیت پخش در تمام Browserها و Deviceها را دارند، به کاربر ارائه می‌دهند.

سرویس زیرساخت VoD برای چه افراد و کسب‌و‌کارهایی مناسب است و چه استفاده‌هایی دارد؟

به‌طورکلی زیرساخت VoD برای کسانی مناسب است که قصد ایجاد محصولی را دارند که تمام یا بخشی از محتوای آن‌ ویدئوست. برای مثال، فرض کنید شما قصد ایجاد سرویسی مثل یوتیوب را دارید. در حالت طبیعی باید تمامی مراحل زیر را خودتان انجام دهید:

  • تحلیل و تبدیل فایل‌های ویدئویی به کیفیت‌های مختلف؛
  • ذخیره‌سازی ویدئوها؛
  • ارائۀ خروجی استاندارد برای پخش‌شدن ویدئوها در تمامی Browserها و Deviceها؛
  • هندل‌کردن تعداد زیاد کاربران در زمان مشاهدۀ ویدئوها؛
  • نگهداری و توسعۀ زیرساخت تبدیل و نمایش ویدئوها؛
  • و… .

اما در صورت استفاده از زیرساخت VoD، می‌توانید تمام تمرکز خود را روی تهیه و تولید محتوا، طراحی سایت یا محصول، شیوه‌های مدیریت‌کردن مشتریان و کاربران و درآمدزایی بگذارید و تمامی قسمت‌های مربوط به ویدئو را به زیرساخت VoD بسپارید.

محصولاتی ازجمله:

  • سایت ارائه‌دهندۀ فیلم، سریال و مستند؛
  • سایت ارائه‌دهندۀ ویدئوهای آموزشی؛
  • بلاگی که تعدادی از آن یا تمام محتوای آن ویدئوست؛
  • و… .

آیندۀ ویدئو به درخواست در ایران را چطور پیش‌بینی می‌کنی؟

به‌طور‌کلی سال‌به‌سال میزان گرایش و تمایل به مشاهدۀ محتوای ویدئویی (فارغ از نوع آن) افزایش پیدا می‌کند
و درصد زیادی از ترافیک اینترنت در دنیا به ویدئو اختصاص دارد که هر سال هم رو به افزایش است و این موضوع نویدبخش آینده و اتفاقاتی خوب برای پلتفرم‌های ویدئویی و همچنین تبلیغات ویدئویی است.
در ایران هم همین اتفاق افتاده است و با افزایش سرعت و دسترسی به اینترنت، تمایل به مشاهدۀ محتوای ویدئویی
روز‌به‌روز بیشتر می‌شود.

از‌این‌رو پلتفرم ویدئو ابر آروان در زمینه‌هایی ازجمله:

  • ویدیو به درخواست (VoD)؛
  • لایو استریمینگ (Live Streaming)؛
  • تبلیغات ویدئویی (Video Ads)؛

 گزینۀ مناسبی برای افراد و کسب‌و‌کارهایی است که قصد ایجاد محصولی را دارند که اصلی‌ترین محتوا یا بخشی از آن ویدئوست.

اسپانسر: ابر آروان

پلتفرم ویدئو به درخواست ابر آروان به تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان محتوا اجازه می‌دهد بدون دغدغه‌های زیرساختی محتوای خام ویدئویی خود را به چند کیفیت و فرمت مختلف تبدیل کرده و در نوعی فضای ذخیره‌سازی ابری نامحدود نگه‌داری و منتشر کنند.

1)Uscreen

2)Muvi

3)Techopedia

4)Webopedia

5)Small Business

6)SearchNetworking

7)Consumer Reports

8)مخفف

9)آی‌تی تلکام

10)خوش‌احمد پناهی

11)مدرسه آینه

12)منظوم

13)فردا نیوز

14)صنام

15)آروین لری‌پور

16)سایبربان

17)آسیاتک

18)سینما سینما

19)تپلیغ

20)استریم۱

پیوند کوتاه: https://www.nima.today/NJ3Zn

منابع   [ + ]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *