پست مهمان

وضعیت استفاده از گیمیفیکیشن در شبکه‌های اجتماعی

به قلمِ ارسلان شورابی

میزان استفاده از هشتگ گیمیفیکیشن در پست‌ها و چیزی که در دریافت بریف (Brief) از بسیاری از مشتریان یا حتی بازاریاب‌ها و استراتژیست‌ها می‌بینم، بسیار بالاست. اما وقتی به محتویات اجرایی می‌رسیم، هر چیزی می‌بینم به‌جز گیمیفیکیشن!

گیمیفیکیشن چیست؟

گیمیفیکیشن (Gamification) یا بازی‌وار‌سازی، یعنی استفاده از مکانیزم‌های بازی در فضای جدی و غیربازی. گیمیفیکیشن یک استراتژی بازاریابی نیست، اما تکنیک مناسبی برای بهینه‌سازی نرخ تبدیل کاربران CRO در فضاهای مختلف مانند شبکه‌های اجتماعی و… است.

چه چیزی گیمیفیکیشن نیست؟

زمانی که از گیمیفیکیشن حرف می‌زنیم، قبل از هر چیز لازم است این ماتریس را به یاد آوریم.

گیمیفیکیشن در شبکه اجتماعی

این فریم‌ورک به ما تفاوت بازی جدی، بازی‌وارسازی، بازی و طراحی بازی‌گونه را نمایش می‌دهد. فقط زمانی که محیط هدفمند باشد (نه صرفاً برای سرگرمی) و شکل محیط شبیه‌بازی نباشد، می‌توانیم ادعا کنیم که این محیط گیمیفای شده است؛ درنتیجه، برای مثال، زمانی که در یک صفحۀ فرود یا پست اینستاگرامی، بازی‌ای وجود دارد که از کاربر می‌خواهد با انجام یک بازی و برنده‌شدن در آن، کد تخفیف جایزه بگیرد، محیط به‌هیچ‌وجه گیمیفای‌شده نیست.

آیا قرعه‌کشی‌های اینستاگرامی گیمیفیکیشن محسوب می‌شوند؟

معمولاً هر نوع فضایی که دارای قرعه‌کشی و جایزه باشد، به‌اشتباه به گیمیفیکیشن معروف می‌شود. نمی‌توان گفت زمانی که جایزه‌ای مادی به کاربر اعطا می‌شود، از چارچوب گیمیفیکیشن خارج شده‌ایم. اما زمانی از جوایز مادی استفاده می‌شود که هیچ راه دیگری برای ایجاد انگیزه در کاربر نداشته باشیم. به قولی، در این حالت، رسماً کمترین هنر و تخصص در گیمیفیکیشن را استفاده کرده‌ایم.

قرعه‌کشی و جایزۀ مادی، آخرین راه طراح گیمیفیکیشن

دربارۀ اینکه چرا جایزۀ مادی، آخرین انتخاب یک طراح گیمیفیکیشن است، بهتر است ابتدا به طیف پاداش نگاهی بیندازیم.

گیمیفیکیشن در قرعه کشی اینستاگرامی

در اینجا کاملاً مشخص است که آخرین و شاید کم‌اهمیت‌ترین پاداش، پاداش مادی است. طبق تحقیقات انجام‌شده، هر چیزی که برای انسان دارای معنا باشد، انسان برای رسیدن به آن انگیزۀ بیشتری دارد.

به همین خاطر است که در احزاب سیاسی، بسیاری از افراد بدون دریافت هیچ دستمزدی، اعمال شاقه انجام می‌دهند و حتی در برخی موارد، برای طولانی‌مدت جان خود را در معرض خطر قرار می‌دهند.

کاربرد گیمیفیکیشن در شبکه‌های اجتماعی

ازآنجاکه گیمیفیکیشن در بهینه‌سازی نرخ تبدیل (Conversion Rate) هر هدفی می‌تواند تأثیری مثبت داشته باشد، پس بسته به شاخص کلیدی عملکرد در کمپین می‌توان از گیمیفیکیشن در آن محتوا استفاده کرد. برای مثال، در یک محتوا که با هدف افزایش بازدید انجام می‌شود، می‌توان با استفاده از ایجاد ارتباط بین اشتراک‌گذاری آن پست با یکی از محرک‌های احساسی و درونی مخاطب، نرخ اشتراک‌گذاری را افزایش داد.

بگذارید یک مثال نه چندان جالب، اما کاملاً مؤثر در زمان خود و مرتبط بزنم: استفاده از فراخوان «ایرانی نیستی اگه تو گروه‌های دیگه نفرستی» در انتهای یک محتوا :)))

بهترین نمونۀ ایرانی استفاده از گیمیفیکیشن در شبکۀ اجتماعی

اگر به خاطر داشته باشید، تا چند سال گذشته، هر چند وقت یک بار محتوایی با این مضمون منتشر می‌شد: «برای حفظ نام خلیج فارس و جلوگیری از تغییر آن به خلیج عرب یا… وارد این سایت شوید و رأی دهید.» فارغ از اینکه اگر میزان اطلاعات مخاطب به اندازۀ کافی باشد، قطعاً می‌داند که نام یک منطقه، خلیج یا… با رأی اکثریت افراد عوض نمی‌شود (اگر این‌طور بود، احتمالاً نام تمام مناطق دنیا را چین و هند می‌گرفت)، اما هدف این کار چه بود؟

هدف این محتوا، این بود که سایت‌ها با استفاده از سوارشدن روی انگیزۀ «وطن‌پرستی» مخاطب، از آن‌ها ورودی به همراه یک اکشن دریافت کنند تا احتمالاً در آینده از همان سایت و اعتباری که در موتورهای جست‌وجو از این طریق به دست آورده، برای دادن بک‌لینک استفاده کنند. در غیر‌اخلاقی‌بودن آن شکی نیست، اما این حربه، سال‌ها جواب می‌داد!

چگونه گیمیفیکیشن را درست پیاده کنیم؟

برای اینکه یاد بگیرید چگونه از گیمیفیکیشن در فضای شبکه‌های اجتماعی استفاده کنید، پیشنهاد می‌کنم به سراغ کتاب Gamification by design از Gabe zichermann بروید. این کتاب به‌طور کامل و واضحی، دربارۀ گیمیفیکیشن توضیح می‌دهد و به کسانی که به دنبال یادگیری عمیق این حوزه هستند، شدیداً پیشنهاد می‌شود. همچنین می‌توانید برای به‌روز‌نگه‌داشتن اطلاعاتتان در این حوزه، بلاگ‌پست‌های سایت Gamification را مطالعه کنید.

این نوشتۀ من، ارسلان شورابی برای نیماتودی بود؛ ارتباط بیشتر با من: Twitter، Instagram، Linkedin

نویسندۀ مهمان

در این حساب کاربری رسانۀ نیماتودِی میزبان نوشته‌های مهمان است و در اینجا به این محتواها دسترسی خواهید داشت.

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا