تولید محتوای متنی

فهرست اصول استفاده از علائم نگارشی و درست‌نویسی

وقتی محتوایی می‌نویسیم، انگار شمشیری را آماده کرده‌ایم که نیاز دارد آن را به کوره ببریم تا داغ بشود تا بتوانیم آن را شکل دهیم. حرارت‌دادن و ضربه‌زدن به آن درست شبیه رعایت اصول درست‌نویسی در متن‌هایمان است. قبل از هر چیز باید بدانید که درست‌نویسی چیزی نیست که ناگهان در ذهن ما انسان‌ها بنشیند و درست مثل ضربه‌هایی که به شمشیر وارد می‌شود، به‌تدریج در ذهن ما شکل می‌گیرد.

برای یک‌دست‌بودن نوشته‌هایمان و حفظ زبان فارسی نیاز نیست حتماً زبان‌شناس یا ویراستار باشیم. در قدم اول همین که علائم نگارشی را درست قرار بدهیم و به غلط‌های نگارشی رایج توجه کنیم کافی است؛ چون به این صورت می‌توانیم متن‌های خوش‌خوان‌تری بنویسیم. متن ما باید طوری نوشته شود که دقیقاً آن چیزی که به‌عنوان نویسنده می‌خواهیم بگوییم، به بهترین شکل به ذهن خواننده منتقل بشود. البته رعایت نشانه‌های نگارشی به بهبود سئو محتوایی که می‌نویسیم نیز کمک بسیاری می‌کند؛ اگر این ادعا را قبول ندارید می‌توانیم یک امتحان بسیار ساده انجام دهیم.

بیشتر بخوانید: «هکسره» چیست و چطور آن را تشخیص بدهیم؟

تقریباً همۀ ما جملۀ معروف «بخشش لازم نیست اعدامش کنید.» را شنیده‌ایم؛ حالا برای اینکه بفهمیم الگوریتم‌های گوگل چقدر نسبت به گذشته هوشمندتر شده‌اند و آیا درک درستی از نوشته‌های ما به زبان فارسی دارند، این سه عبارت را در گوگل ترنسلیت بنویسیم:

  • بخشش لازم نیست اعدامش کنیم.
  • بخشش، لازم نیست اعدامش کنیم.
  • بخشش لازم نیست، اعدامش کنید.

نوشتن در دنیای آنلاین با نرم‌افزار اندیشه آغاز می‌شود و با سخت‌افزار صفحه کلید ما به پایان می‌رسد. با توجه به این جمله می‌توانیم بگوییم که این نوشته به کسانی که می‌خواهند با نرم‌افزار اندیشه، در بلاگ یا شبکه‌های اجتماعی، با سخت‌افزار کیبورد بنویسند کمک می‌کند.

در ادامه سعی کرده‌ایم فهرستی از نکاتی دربارۀ اصول درست‌نویسی و نشانه‌های نگارشی جمع‌آوری کنیم تا آن‌ها را همیشه مثل جزوه کنار دست‌ خود داشته باشید. این فهرست براساس تجربیات ویراستاران زبان فارسی جمع‌آوری و تأیید شده است.

اگر شما هم نکاتی برای اصول درست‌نویسی و علائم و غلط‌های نگارشی رایج می‌شناسید که پتانسیل اضافه‌شدن به این فهرست را دارد، در قسمت دیدگاه‌ها ذکر کنید تا به این فهرست اضافه کنیم. راستی شاید نوشتۀ اصول شکسته‌نویسی برای شما جالب باشد. پیشنهاد می‌کنیم آن را بخوانید.

فهرست محتوا نمایش

نکات نگارشی

فاصله‌گذاری

فاصله‌گذاری یکی از مهم‌ترین اصل‌های نگارشی در زبان فارسی است. رعایت فاصله‌گذاری به روان‌خوانی متن‌هایی که می‌نویسیم بسیار کمک می‌کند. برای خوانایی متنی که می‌نویسیم، باید بین کلمات یک فاصله قرار بگیرد.

نوشته‌های مشابه
  • غلط: بارانمیبارد.
  • درست: باران می‌بارد.

نیم‌فاصله

از نیم‌فاصله یا فاصلۀ مجازی هنگامی استفاده می‌کنیم که دو حرف، کلمه یا عبارت به هم نمی‌چسبند، اما فاصلۀ مرئی هم ندارند! درحقیقت، نیم‌فاصله، فاصله‌ای با عرض صفر بین دو حرف است که از چسبیدن این دو حرف به یکدیگر جلوگیری می‌کند.

ما به دو دلیل نگارشی و فنی باید از نیم‌فاصله استفاده کنیم. مهم‌ترین دلیل نگارشی در استفاده از نیم‌فاصله این است که ما با یک کلمه و یک معنای واحد روبه‌رو هستیم و کلمه‌ای که نوشته‌ایم درواقع یک کلمه است نه دو کلمه. اما دلیل فنی استفاده از نیم‌فاصله در متن به خاطر مرورگرها و نرم‌افزارهای واژه‌پرداز مانند Word office است که کلمۀ ما را یک کلمۀ واحد در نظر بگیرند و نه دو کلمۀ مجزا.

اما در بین کدام کلمات باید از نیم‌فاصله یا فاصلۀ مجازی استفاده کنیم؟

۱) بین کلماتی که از دو بخش تشکیل شده‌اند نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: درست‌نویسی

۲) در نشانۀ جمع «ها» نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: بچه‌ها

۳) در فعل‌های مضارع اخباری، ماضی نقلی و ماضی استمراری نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: می‌خواندم، خوانده‌ام، دارم می‌خوانم

۴) در ضمیر «آن‌ها» نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • غلط: آن ها، آنها
    درست: آن‌ها

۵) در واژه‌های مرکب نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: تعیین‌کننده

۶) در «ای» نکره نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: خانه‌ای

۷) در پسوندهای «تر» و «ترین» نیم‌فاصله استفاده می‌شود. این پسوندها سه استثنا دارند که در آن‌ها لازم نیست نیم‌فاصله رعایت شود و پسوند به کلمه می‌چسبد: بیشتر، کمتر و بهتر.

  • غلط: قشنگترین، قشنگ ترین
    درست: قشنگ‌ترین

۸) در صفت‌های مفعولی نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: شنیده‌شده، مصرف‌شده

۹) بعضی کلمات نه به هم می‌چسبند و نه یک فاصلۀ کامل دارند. در این مواقع از نیم‌فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: درنتیجه، خوش‌رفتاری و…

۱۰) ضمایر ملکی و مفعولی در حالات شش‌گانه همراه با واژه‌های پیش از خود به صورت زیر استفاده می‌شوند:

ضمایر ملکی و مفعولی در حالات شش‌گانه

گذاشتن نیم‌فاصله در ورد، کیبورد، ویندوز، مک و اینترنت

برای گذاشتن نیم‌فاصله در نرم‌افزار ورد و سایر نرم‌افزار‌ها می‌توانید از یکی از سه روش زیر استفاده کنید:

  • استفاده از کلید ترکیبی Ctrl+Shift+2 در ویندوز و اینترنت؛
  • استفاده از کلید ترکیبی Ctrl+Space در ویندوز؛
  • گرفتن Alt و عدد ۰۱۵۷ در ویندوز؛
  • استفاده از کلید ترکیبی Shift + Space یا Shift + B در مک.

علائم نگارشی فارسی

علائم نگارشی فارسی

در ادامۀ این بلاگ‌پست به توضیح انواع علائم نگارشی فارسی همراه با مثال‌هایی از متن دارای نشانه‌های نگارشی می‌پردازیم. این نشانه‌ها عبارت‌اند از:

کاربرد نقطه (.) در نگارش فارسی

به‌منظور رساندن منظور و انتقال معنی، در زبان نوشتار از علائم‌ نگارشی استفاده می‌کنیم.

نقطه در پایان تمام جمله‌ها، به‌جز جمله‌های پرسشی و تعجبی، می‌آید. درواقع، نقطه به‌معنی‌ درنگ طولانی و ختم کلام است. در زبان انگلیسی به این حالت Period یا Full Stop گفته می‌شود.

  1. در پایان تمام جمله‌ها، به‌جز جمله‌های پرسشی و تعجبی و بدون فاصله از کلمۀ آخر جمله، استفاده می‌شود.
    • غلط: نیماتودی رسانۀ معتبری در حوزۀ شبکه‌های اجتماعی است
    • درست: نیماتودی رسانۀ معتبری در حوزۀ شبکه‌های اجتماعی است.
  1. استفاده از نقطه پس از پاسخ‌های کوتاه یا کلماتی که نقش جمله دارند.
    • مثال: امسال کنکور قبول شدی؟
    • بله.
  1. در پایان مشخصات هر منبع در پژوهش‌های علمی و کتاب‌ها نقطه گذاشته می‌شود.
    • مثال: زهره سرمد و دیگران، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. ص ۱۷۰.
  1. بعد از حروف اختصار نقطه استفاده می‌شود.
    • مثال: ر. ر. (ریحانه رمضانی)

یک استثنا: در‌صورتی‌که حروف اختصاری که نوشتیم شناخته‌شده باشد، نیازی به گذاشتن نقطه‌ پس از حرف پایانی نیست؛ یعنی به‌جای ه.ق. (هجری قمری) می‌توانیم ه.ق بنویسیم.

کاربرد ویرگول (،) در نگارش فارسی

ویرگول یا کاما در نگارش فارسی کاربردهای متعددی دارد، اما از مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

۱) در وسط جمله‌ها بنا بر ضرورت جدا‌سازی و ایجاد مکث و بعد از فعل‌هایی که وسط جمله می‌آید، از ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: بعد از فعل‌هایی که وسط جمله می‌آید، از ویرگول استفاده می‌شود.

۲) برای جداسازی بخش‌های مختلف آدرس، ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: تهران، سعادت‌آباد، خیابان علامه جنوبی، پلاک ۲۰، واحد ۴.

۳) برای جداسازی ارقام و عبارات مختلف ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: به این موضوع در صفحه‌های ۷۰، ۱۱۵ و ۱۸۵ اشاره شده است.

۴) به‌جای مکث کوتاه در جمله ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: اگر شب‌ها همه قدر بودی، شب قدر بی‌قدر بودی.

۵) در ضمن جمله، کلمه یا عبارتی به‌عنوان بدل، قید، جمله معترضۀ یا عبارت توضیحی دیگر آورده شود، ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: نیما شفیع‌زاده، بلاگر و متخصص شبکه‌های اجتماعی، سردبیر رسانۀ نیماتودی است.

۶) بین کلمه‌های همپایه به‌جای «و» می‌آید.

  • مثال: نیما، سینا، نیلوفر و عطیه به خانه آمدند.

۷) بین دو کلمه که ممکن است خواننده آن‌ها را با کسرۀ اضافه بخواند، ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: مادر، ریحانه را صدا زد.

۸) پس از منادا ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: خدایا، ما را آدم کن!

۹) میان کلمات تکرارشونده از ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: این کتاب، کتاب من است.

گذاشتن علامت ویرگول در ورد، کیبورد، ویندوز، مک و اینترنت

برای گذاشتن ویرگول یا کاما در نرم‌افزار ورد و سایر نرم‌افزار‌ها می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

  • استفاده از کلید ترکیبی Ctrl+T در ویندوز و اینترنت
  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+7 در مک

کاربرد دونقطه (:) در نگارش فارسی

بیشترین کاربرد علامت دونقطه یا علامت شارحه زمانی است که نیاز داریم در متن‌ خود از کسی نقلِ قول کرده یا خبری را از زبان دیگری «بازگو» کنیم؛ نشانۀ دونقطه به‌طور‌کلی برای بیان‌کردن و شرح‌دادن است؛ یعنی چیزی برای تشریح، تعریف و بیان وجود دارد.

۱) بعد از ذکر نام افراد یا نام منبع در محتوا دو نقطه استفاده می‌شود.

  • مثال: باب راس (Bob Ross) گفت: «من عاشق نقاشی‌ام.»

۲) هنگام برشمردن اجزای یک چیز دونقطه استفاده می‌شود.

  • مثال: اجزای تشکیل‌دهندۀ نقاشی عبارت است: قلم، رنگ، آب و… .

۳) جلوی کلماتی که می‌خواهیم آن‌ها را معنی کنیم دونقطه استفاده می‌شود.

  • مثال: دایرکت (Direct): فرستادن پیام شخصی در توییتر را دایرکت می‌گویند.

گذاشتن علامت دونقطه در ورد، کیبورد، ویندوز، مک و اینترنت

برای گذاشتن دونقطه در نرم‌افزار ورد و سایر نرم‌افزار‌ها می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید.

  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+ک در ویندوز و اینترنت
  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+: در مک

کاربرد علامت سؤال (؟) در نگارش فارسی

علامت سؤال، همان‌طور که از اسمش پیداست، گویای پرسشی‌بودن جمله است؛ به این معنی که سؤالی مطرح شده است و شاید پاسخی در ادامه داشته باشد.

۱) در پایان همۀ جمله‌های پرسشی علامت سؤال استفاده می‌شود.

  • مثال: چرا وقتی نشون می‌داد درصد رو، آقا فردوسی‌پور می‌خند؟

۲) برای نشان‌دادن مفهوم تردید از علامت سؤال داخل پرانتز استفاده می‌شود.

  • مثال: توییتر در سال ۱۳۸۵ (؟) فیلتر شد.

۳) هنگامی که چند جملۀ پرسشی در یک مطلب پشت سر هم آورده شود علامت سؤال استفاده می‌شود.

  • مثال: این چه قیافه‌ایه؟ شما از کجا اومدین؟

گذاشتن علامت سؤال در ورد، کیبورد، ویندوز، مک و اینترنت

برای گذاشتن سؤال در نرم‌افزار ورد و سایر نرم‌افزار‌ها می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید.

  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+/ در ویندوز و اینترنت
  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+? در مک

کاربرد علامت تعجب (!) در نگارش فارسی

علامت تعجب، علامتی است که برای بیان تعجب، حیرت، تأکید، دستور، استهزا و به‌طور‌کلی جملاتی که بار یا فشار عاطفی دارند، به کار می‌رود.

۱) در پایان تمام جمله‌های تعجبی، تأکیدی و عاطفی از علامت تعجب استفاده می‌شود.

  • مثال: دوستت دارم!

۲) در پایان حرف ندا یا اصوات از علامت تعجب استفاده می‌شود.

  • مثال: آهای!

۳) در پایان برخی فرمان‌ها از علامت تعجب استفاده می‌شود.

  • مثال: وایسا!

۴) برای نشان‌دادن شگفتی زیاد از علامت تعجب استفاده می‌شود.

  • مثال: معرکه است!

۵) برای نشان‌دادن تحقیر و استهزا از علامت تعجب استفاده می‌شود.

  • مثال: واقعاً گل کاشتید!

گذاشتن علامت تعجب در ورد، کیبورد، ویندوز، مک و اینترنت

برای گذاشتن علامت تعجب می‌توانیم از دستورالعمل زیر استفاده کنیم.

  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+1 در ویندوز و اینترنت و مک

دوتایی‌ها (گیومه، پرانتز، کوتیشن، کروشه و…)

تمام نشانه‌هایی که دوتایی هستند، یعنی باز و بسته می‌شوند، در زبان فارسی فقط به‌شکلی که در ادامه بیان شده است، استفاده می‌شوند، نه هیچ شکل دیگری. متن داخل دوتایی‌ها با خود نشانه بی‌فاصله و متن بیرون دوتایی‌ها با آن فاصلۀ کامل دارد؛ یعنی: دوتایی‌ها-(گیومه، پرانتز)-به این شکل نوشته می‌شود (علامت – به‌معنی فاصله است).

  • غلط: مترادف مساوی«برابر » است.
  • درست: مترادف مساوی «برابر» است.

کاربرد علامت گیومه («») در نگارش فارسی

۱) هنگام نقل قول مستقیم سخنی از گیومه استفاده می‌شود.

  • مثال: استاد گفت: «درست بنویسید تا دعای خیر پشت سرتان باشد.»

۲) هنگام استفاده از اسامی و عناوین و اصطلاحات علمی یا فنی، آن هم فقط برای بار اول، از گیومه استفاده می‌شود.

  • مثال: اینجایی که می‌بینید قلۀ «کلکچال» است.

گذاشتن علامت گیومه در ورد، کیبورد، ویندوز، مک

  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+K برای گیومه باز («) در ویندوز
  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+L برای گیومه بسته (») در ویندوز

کاربرد علامت نقطه‌ویرگول (؛) در نگارش فارسی

علامت نقطه‌ویرگول از یک نقطه و یک ویرگول تشکیل شده‌ است. کاربرد مهم نقطه‌ویرگول برای نشان‌دادن مکثی بیشتر از ویرگول و کمتر از نقطه است.

۱) برای جداکردن جمله‌هایی که ازنظر ساختمان و مفهوم مستقل به نظر می‌رسند، ولی در یک عبارت طولانی وابستگی معنایی دارند، از نقطه‌ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: خیلی از کارآفرینان آن را به‌اشتباه با اپلیکیشن یا سایت قاطی می‌کنند؛ ولی پلتفرم نرم‌افزار نیست.

۲) معمولاً زمانی که دو جمله با واژه‌هایی مانند «مثلاً»، «فرضاً»، «یعنی»، «البته»، «همچنین»، «بنابراین»، «زیرا»، «برای نمونه»، «درنتیجه» و… بهم مرتبط می‌شوند، قبل از آن‌ها از نقطه‌ویرگول استفاده می‌شود.

  • مثال: ما انسان‌ها نیازهای مخلتفی داریم؛ مثلاً سیگار، موسیقی و… .

گذاشتن علامت نقطه‌ویرگول در نرم‌افزارهای واژه‌پرداز

علامت نقطه‌ویرگول را می‌توانید با کلید ترکیبی زیر در متن‌های خود قرار دهید.

  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+Y

کاربرد علامت خط فاصله (-) در نگارش فارسی

خط ‌فاصله یا خط ‌تیره یکی از نشانه‌های نگارشی است و همان‌طور که از نامش پیداست، به‌طور معمول نمایشگر فاصله است.

۱) برای جداکردن جملۀ معترضه خط فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: حافظ شیرازی – که او را لسان‌الغیب نامیده‌اند – قرآن را با چهارده روایت در حفظ داشت.

۲) هنگامی که دو واژه روی هم دو جنبۀ مختلف از یک منظور را نشان دهند، خط فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال: مباحث بازاریابی-فروش، نزدیکی خاصی دارند.

۳) هنگام استفاده به‌معنی «تا» و «به» برای بیان فاصله‌های زمانی و مکانی خط فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال:قطار تهران-مشهد، وارد ایستگاه شد.
    حتی گروه‌های سنی ۷–۱۳ سال هم می‌توانند از توییتر به‌خوبی استفاده کنند.

۴) در مکالمه بین اشخاص داستان‌ها یا نمایشنامه‌ها یا ذکر مکالمات تلفنی، در ابتدای جمله و از سر سطر به‌جای نام گوینده خط فاصله استفاده می‌شود.

  • مثال:– در مقابل حرف درست تعظیم کن.
    – ساکت شو!

کاربرد سه نقطه (…) در نگارش فارسی

۱) برای نشان‌دادن واژه‌های محذوف یا ادامه‌دار علامت سه نقطه استفاده می‌شود.

  • مثال: شرکت‌هایی مانند اسنپ، دیجی‌کالا و… فقط در چند سال به شرکت‌های چندمیلیاردی تبدیل شده‌اند.

۲) هنگام سخن ناتمام سه نقطه استفاده می‌شود.

  • مثال: زبانم لال…

۳) برای نشان‌دادن کشش در گفتار از سه نقطه یا در بعضی مواقع از اینتر (خط بعدی) استفاده می‌شود. (این قاعده بیشتر مربوط به فضای آنلاین است.)

  • مثال: اینترنت… قطع شد! وزیر جوان… تو کجایی؟

کاربرد علامت قلاب یا کروشه ([]) در نگارش فارسی

کروشه واژه‌ای فرانسوی است که در فارسی به آن قلاب می‌گوید. علامت کروشه نوعی پرانتز به‌شکل قلاب است که حاوی توضیحات تکمیلی نقل‌کننده یا راوی دربارۀ مطلبی ا‌ست که گمان می‌کند این توضیحات به فهم بهتر آن متن کمک خواهد کرد.

۱) در مطالبی که جزو اصل کلام نباشند، قلاب استفاده می‌شود.

  • مثال: مگ: [ملایم] صبحونه‌ رو دوست نداشتی استن؟ [به میز نزدیک می‌شود] استن؟ دوباره کی می‌خوای پیانو بزنی؟ [استنلی می‌نالد] مثه قدیما؟ [استنلی می‌نالد] پیانو که می‌زدی، دوست داشتم تماشات کنم. دوباره کی پیانو می‌زنی؟

۲) در تصحیح متون قدیمی، برای نوشتن واژه‌های الحاقی با توضیحات احتمالی قلاب استفاده می‌شود.

  • مثال: گفت: من مردی طرّارم، [تو] این زر به من امانت دادی.

۳) در دستورهای اجرایی در نمایش‌نامه‌ها قلاب استفاده می‌شود.

  • مثال: حسین [با قیافه‌ی جدی]: آیا اکنون حاضری به این سفر بیایی؟

گذاشتن علامت کروشه در نرم‌افزارهای واژه‌پرداز

علامت کروشه دوتایی است، می‌توانید با کلیدهای ترکیبی زیر در متن‌های خود کروشه قرار دهید.

  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+O برای کروشه باز ([)؛
  • استفاده از کلید ترکیبی Shift+I برای کروشه بسته (]).

کاربرد علامت پرانتز یا کمانک در نگارش فارسی

کلمۀ پرانتز نیز واژه‌ای فرانسوی است، معادل فارسی آن کمانک یا دو هلال است.

۱) هنگام معنی و معادل‌کردن یک واژه از پرانتز استفاده می‌شود.

  • مثال: زبان معیار (استاندارد) زبان ملّی ماست.

۲) هنگام فارسی‌نویسی یک کلمۀ انگلیسی از پرانتز استفاده می‌شود.

  • مثال: نیماتودی (today) نام رسانه‌ای است که توسط نیما شفیع‌زاده راه‌اندازی شده و مدیریت می‌شود.

۳) برای توضیح بیشتر پرانتز استفاده می‌شود.

  • مثال: آثار یاسر بختیاری دو گروه است: عاشقانه (وقت رفتن، نیستی و…) و رپ (فریاد، درکم کن و…).

۴) برای ذکر تاریخ، شهرت، تخلص، نام سابق و… از پرانتز استفاده می‌شود.

  • مثال: هیچ‌کس (سروش لشکری) پدر رپ فارسی است.

گذاشتن علامت پرانتز در نرم‌افزارهای واژه‌پرداز

پرانتز از علائم دوتایی است. می‌توانید با کلیدهای ترکیبی زیر، در متن‌های خود پرانتز قرار دهید.

  • استفاده از کلید ترکیبی ۰ shift + برای پرانتز باز (
  • استفاده از کلید ترکیبی ۹shift + برای پرانتز بسته )

کاربرد علامت ممیز (/) در نگارش فارسی

علامت ممیز یا خط‌ مایل از دیگر علامت‌های جداکننده است.

۱) برای جدا‌کردن مصراع‌های یک شعر از ممیز استفاده می‌شود.

  • مثال: توی تنهایی یک دشت بزرگ/ که مثل غربت شب بی‌انتهاست

۲) به معنی «یا» بین کلمات از ممیز استفاده می‌شود.

  • مثال: کلاس تقویتی برای دانش‌آموز/ دانش‌آموزانی که می‌خواهند پیشرفت کنند.

عنوان کتاب

عنوان کتاب ایتالیک نوشته می‌شود، بلد نمی‌شود، داخل گیومه قرار نمی‌گیرد.

  • مثال: کتاب فرهنگ املایی خط فارسی مرجع واحدی برای گذاشتن فاصله و نیم‌فاصله در کلمات است.

عنوان مقاله

عنوان مقاله داخل گیومه قرار می‌گیرد، بلد نمی‌شود، ایتالیک نمی‌شود.

  • مثال: نوشاهی در مقالۀ «جامع‌الصنایع و الاوزان از مأخذ کهن فارسی در علوم بلاغی و سبک‌شناسی شعر» به ویژگی‌های این نسخۀ خطی اشاره کرده است.

چند نکته دربارۀ علائم نگارشی فارسی

خب اینجا لازم است سه نکته را در ادامه بدانید تا به سراغ بقیۀ نشانه‌های نگارشی برویم.

  1. علائم نگارشی نقطه، ویرگول، دو‌نقطه، علامت سؤال، علامت تعجب، نقطه‌ویرگول، ممیز به کلمۀ قبل از خود می‌چسبند.
  2. تمام علائم نگارشی دوتایی وقتی باز می‌شوند (گیومه باز، قلاب باز و پرانتز باز و…) با کلمۀ قبل از خود، و زمانی که بسته می‌شوند (گیومه بسته، قلاب بسته و پرانتز بسته و…) با کلمۀ بعد از خود یک فاصله دارند.
  3. در بعضی موارد برای پرسیدن سؤال با حالت تعجبی، تأکیدی، عاطفی از ؟! استفاده می‌شود.مثال: چرا رفتی؟! چرا من بیقرارم/ به سر سودای آغوش تو دارم

نحوۀ نگارش اعداد

اعداد فارسی

درج تاریخ

تاریخ را به شکل زیر می‌نویسیم.

  • غلط: ۱۸/۲/۷۴
    اردیبهشت۱۳۷۴
  • درست: ۱۸اردیبهشت۱۳۷۴
    اردیبهشت ۱۳۷۴

اعداد فارسی

۱) در اعداد یک‌رقمی فقط عدد ۱ به ‌دلیل شباهت به حروف (ا) زبان فارسی باید به‌صورت حروف (یک) و بقیه اعداد به‌صورت عدد نوشته شوند.

۲) اعداد دورقمی و سه‌رقمی را به‌صورت عدد می‌نویسیم.

  • مثال: ۲۳ نفر سحر را در توییتر فالو کردند.

۳) اعداد چهاررقمی و پنج‌رقمی به بالا را به‌صورت ترکیبی از عدد و حرف می‌نویسیم.

  • مثال: مانی در توییتر بیش از ۵۰هزار و ۲۰۰ توییت را لایک کرده است.

۴) معمولاً تمام جدول‌های آماری، نتایج مسابقات ورزشی، سن، قد، وزن، طول و عرض جغرافیایی، شماره شناسنامه، شماره اتومبیل، صفحات کتاب، مبلغ، موارد قانونی، شماره تلفن و… به عدد فارسی نوشته می‌شوند.

  • مثال: ۰۹۱۲۱۲۳۴۵۶۷

درصد

۱) درون متن فارسی ترجیحاً به‌جای استفاده از علامت «٪» بهتر است از عبارت «درصد» استفاده می‌شود.

  • مثال: تیم تراکتورسازی بالای ۱۰۰درصد تماشاچی دارد.

۲) درون فرمول‌ها یا متن‌های ریاضی از علامت درصد استفاده می‌شود. نکتۀ مهم این است که اجماع یا نظر کلی‌ای برای سمت قرارگیری علامت درصد وجود ندارد و در منابع معتبر به هر دو روش (سمت راست و چپ) اشاره شده و از آن استفاده شده‌ است.

  • مثال:۶۹%
    %۶۹

ریحانه رمضانی

«نگاه ریحانه به مسائل، یک نگاه عمیق و موشکافانه‌ است، یک علامت سؤالی همیشه توی چهره‌اش هست که گویای ذهن کنجکاوشه! بچه‌های تیم محتوا، با اتفاق‌نظر، ریحانه را چرا، چطور، چگونه معرفی می‌کنند. به قول خودش، سؤالاتش که تموم بشه، خودشم تموم می‌شه.» تقریباً می‌شه گفت این کامل‌ترین توصیفی هست که همکارانم به اتفاق درموردم گفتن و می‌گن، البته قسمت‌های بد را هم سانسور کردم. در شرکت‌های مختلفی کار کردم، سمت‌هایی گرفتم و پس دادم و به هر کسب‌وکاری ناخنکی زدم. تجربۀ جدید، اتفاق‌های عجیب، ادبیات کودک و نوجوان و سایر شیاطین کوچولو را دوست دارم و سعی می‌کنم در کنار کتاب‌ها و مقاله‌هایی که می‌خوانم، کتاب‌های 3+ را هم ورق بزنم.

نوشته‌های مشابه

۱۳ دیدگاه

  1. بسیار جامع و کامل بود این مطلب
    احسنت احسنت

    اما افزونه ویراستیار ک برای آفیس وُرد منتشر شده هم بنظرم بسیار کارآمده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا